اوراق و ريشه‌هاى آن كه در وجود ما منتشر و هر روز محكم‌تر و توسعه‌دارتر مىشود . با تعلُّق به شجرهء خبيثه و شاخه‌ها و ريشه‌هاى آن بىشك نتوان راهى به مقصد پيدا كرد و ابليس همين تهديد را كرد و بسيار موفق بود . و جز معدودى از عباد اللَّه صالحين و نيز اولياى مقربين - عليهم السلام - از حيله‌هاى شيطان و نفسِ خبيثِ مظهرِ ابليس كس نتواند گريزد و اگر بتواند ، از همهء شاخه‌ها و ريشه‌هاى دقيق و بسيار پيچيدهء او نتواند مگر با دستگيرى خداوند متعال ، آن‌طور كه صفىّ اللَّه را رهاند ؛ ولى ما كجا و آن استعداد براى قبول كلمات . آيهء كريمه در اين باب شايان تفكر بسيار است ، چه كه مىفرمايد : فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ « 1 » نفرموده : « وَألْقى إلَيْهِ كَلِماتٍ » ، گويى با سير إليه كلمات را دريافت نموده است ، گرچه اگر « ألْقى إلَيْهِ » هم بود ، بىسير كمالى ، قبولْ امكان نداشت . و بايد در آيهء ديگر كه راجع به همين قضيه اشاره فرموده نيز تفكر كرد ، مىفرمايد : فَلَمَّا ذاقَا الشَّجَرَةَ « 2 » گويى ذوقى و طعمى بيشتر نبوده ، با اين وصف چون از مثل ابوالبشر بوده آن پيامدها را داشته . حال بايد وضع خود را بنگريم كه به تحقيق ، به همهء شاخه‌ها و برگ‌ها و ريشه‌هاى شجره پيوند خورديم . دخترم ! آفات زياد بر سر راه است . هر عضو ظاهر و باطن ما آفت‌ها دارد كه هر يك حجابى است كه اگر از آنها نگذريم ، به اول قدم سلوك إلى اللَّه نرسيديم .

--> ( 1 ) - « پس آدم از خداى خود كلماتى آموخت كه موجب پذيرفتن توبهء او گرديد » . ( البقرة ( 2 ) : 37 ) ( 2 ) - « چون از آن درخت چشيدند » . ( الأعراف ( 7 ) : 22 )