برنمىداشته ، خباثت را از خود دور نساخته بود ، آن همه رسوايى به بار آورده است . اگر انسان خباثت را از نهادش بيرون نكند ، هر چه درس بخواند و تحصيل نمايد نه تنها فايده‌اى بر آن مترتب نمىشود ؛ بلكه ضررها دارد . علم وقتى در اين مركز خبيث وارد شد ، شاخ و برگ خبيث به بار آورده ، شجرهء خبيثه مىشود . هر چه اين مفاهيم در قلب سياه و غير مهذّب انباشته گردد ، حجاب زيادتر مىشود . در نفسى كه مهذّب نشده ، علم ، حجاب ظلمانى است : « العلمُ هو الحجابُ الأكبَر » « 1 » ؛ لذا شرّ عالِم فاسد براى اسلام از همهء شرور خطرناك‌تر و بيشتر است . علم ، نور است ؛ ولى در دل سياه و قلب فاسد دامنه ظلمت و سياهى را گسترده‌تر مىسازد . علمى كه انسان را به خدا نزديك مىكند ، در نفس دنياطلب ، باعث دورى بيشتر از درگاه ذىالجلال مىگردد . علم توحيد هم اگر براى غير خدا باشد ، از حجب ظلمانى است ؛ چون اشتغال بما سوى اللَّه است . اگر كسى قرآن كريم را با چهارده قرائت لِما سوى اللَّه حفظ باشد و بخواند ، جز حجاب و دورى از حق تعالى چيزى عايد او نمىشود . اگر شما درس بخوانيد ، زحمت بكشيد ، ممكن است عالم شويد ؛ ولى بايد بدانيد كه ميان « عالم » و « مهذّب » خيلى فاصله است . مرحوم شيخ ، استاد ما « 2 » - رضوان اللَّه تعالى عليه - مىفرمود اين‌كه

--> ( 1 ) - أسرار الحكم ، سبزوارى ، ص 234 . ( 2 ) - حضرت آيت اللَّه العظمى حاج شيخ عبدالكريم حائرى يزدى ( 1276 - 1355 ق ) ، ازفقيهان بزرگ و مراجع تقليد شيعه در قرن چهاردهم هجرى . در نجف و سامرا به درس استادانى چون : ميرزاى بزرگ شيرازى ، ميرزا محمد تقى شيرازى ، آخوند خراسانى ، سيد كاظم يزدى ، و سيد محمد اصفهانى فشاركى حاضر شد . در سال 1340 ق . به اصرار علماى قم و پس از استخاره در آن شهر رحل اقامت افكند و حوزه علميهء قم را تشكيل داد . از آثار اوست : درر الفوائد ، الصلاة ، النكاح ، الرضاع ، المواريث .