السيد الطباطبائي

97

شيعه در اسلام ( طبع قديم ) ( فارسى )

( وجوب رجوع جاهل به عالم ( قاعده رجوع به خبره ) آن است كه به افراد نامبرده ( كه مجتهدين و فقها ناميده مى شوند ) مراجعه كنند ( و اينها مراجع تقليد ناميده مى شوند ) البته اين مراجعه و تقليد غير از تقليد در اصول معارف است كه به نص آيه كريمه : وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ 141 ممنوع مى باشد 142 بايد دانست كه شيعه ، تقليد ابتدايى را از مجتهد ميت جايز نمى داند ؛ يعنى كسى كه مسئله را از راه اجتهاد نمى داند و طبق وظيفه دينى بايد از مجتهد تقليد كند ، نمى تواند به نظر مجتهدى كه زنده نيست مراجعه كند مگر اينكه در همين مسئله به مجتهد زنده اى تقليد كرده باشد و پس از مرگ مرجع و مقلد خود ، به نظر وى باقى بماند . اين مسئله يكى از عوامل مهمه زنده و تر و تازه ماندن فقه اسلامى شيعه است كه پيوسته افرادى در راه تحصيل اجتهاد ، تلاش كرده به كنجكاوى در مسائل فقهى مى پردازند ، ليكن اهل سنت در اثر اجماعى كه در قرن پنجم هجرى بر لزوم اتباع مذهب يك از فقهاى اربعه شان : ابوحنيفه ، مالك ، شافعى و احمد بن حنبل نمودند اجتهاد آزاد را و همچنين تقليد غير يكى از اين چهار فقيه را جايز نمى دانند ! و در نتيجه فقه شان در همان سطح تقريبا 1200 سال پيش باقى مانده است و در اين اواخر ، جمعى از منفردين ، از اجماع نامبرده سرپيچيده به اجتهاد آزاد مى پردازند .

--> ( 141 ) سوره اسرى ، آيه 36 . ( 142 ) در اين مسائل به بحث اجتهاد و تقليد از علم اصول مراجعه شود .