السيد الطباطبائي

81

شيعه در اسلام ( طبع قديم ) ( فارسى )

( سوره تكاثر ، آيه 5 و 6 ) پس يكى از راههاى درك معارف الهيه ، همان تهذيب نفس و اخلاص در بندگى است . تفاوت در ميان سه طريق نامبرده با بيان گذشته روشن شد كه قرآن كريم براى درك معارف دينى ، سه راه نشان داده است ، ظواهر دينى و عقل و اخلاص در بندگى كه موجب انكشاف حقايق و مشاهده باطنى آنهاست ولى بايد دانست كه اين سه طريق از چند جهت با هم تفاوت دارند . اولًا : ظواهر دينى چون بياناتى هستند لفظى و به ساده ترين زبانى القا شده اند ، در دسترس مردم قرار دارند و هر كس به اندازه ظرفيت فهم خود از آنها بهره مند 116 مىشود ، به خلاف دو طريق ديگر كه اختصاص به گروه خاصى داشته ، همگانى نمى باشند . ثانيا : طريق ظواهر دينى راهى است كه با پيمودن آن مى توان به اصول و فروع معارف اسلامى پى برده و موارد اعتقادى و عملى دعوت ( اصول معارف و اخلاق ) را به دست آورد به خلاف دو طريق ديگر ؛ زيرا اگر چه از راه عقل مى توان مسائل اعتقادى و اخلاقى و كليات مسائل عملى ( فروع دين ) را به دست آورد ولى جزئيات احكام ، نظر به اينكه مصالح خصوصى آنها در دسترس عقل قرار

--> ( جهنم ) ناميده مىشود ، مى باشد . ( 116 ) و از اينجاست كه پيغمبر اكرم ( ص ) در روايتى كه عامه و خاصه نقل كرده اند مى فرمايد : ( ما گروه پيامبران با مردم به اندازه خرد ايشان سخن مى گوييم ) ، ( بحار ، ج 1 ، ص 37 . اصول كافى ، ج 1 ، ص 203 )