مسائل رياضى روى هم چيد . و از اين روى اولًا : امكان تازه اى به فلسفه داده شد كه صدها مسئله فلسفى كه در فسلفه قابل طرح نبود مطرح و حل شود . و ثانيا : يك سلسله از مسائل عرفانى ( كه تا آن روز طورى وراى طور عقل و معلومات بالاتر از درك تفكرى شمرده مى شدند ) به آسانى مورد بحث و نظر قرار گيرند . و ثالثا : ذخاير زيادى از ظواهر دينى و بيانات عميق فلسفى پيشوايان اهل بيت عليهم السّلام كه قرنها صفت معماى لاينحل را داشتند و غالبا از متشابهات شمرده مى شدند ، حل و روشن شدند و به اين ترتيب ظواهر دينى و عرفان و فلسفه آشتى كامل پذيرفته و در يك مسير افتادند . و پيش از صدرالمتألهين نيز دانشمندانى مانند ( شيخ سهروردى ) مؤ لف ( حكمة الاشراق ) از فلاسفه قرن ششن و ( شمس الدين محمد تركه ) در فلاسفه قرن هشتم هجرى ، قدمهاى مؤ ثرى در اين راه برداشته اند ولى موفقيت كامل ، نصيب ( صدرالمتألهين ) شد . صدرالمتألهين ، در پيرو اين روش موفق شد كه نظريه حركت جوهرى را به ثبوت برساند و بعد رابع و نظريه نسبيت را ( البته در خارج ذهن نه در فكر ) كشف نمايد و نزديك به پنجاه كتاب و رساله تأليف كرده و از شاهكارهاى وى در فلسفه كتاب ( اسفار ) در چهار جلد مى باشد .