كافى است كه ذخاير علمى اهل بيت عليهم السّلام را با كتب فلسفى كه با مرور تاريخ نوشته شده بسنجيم ؛ زيرا عيانا خواهيم ديد كه روز به روز فلسفه به ذخاير علمى نامبرده نزديكتر مى شد تا در قرن يازده هجرى تقريبا به همديگر منطبق گشته و فاصله اى جز اختلاف تعبير در ميان نمانده است . چند تن از نوابغ علمى شيعه الف - ثقة الاسلام محمد بن يعقوب كلينى ( متوفاى 329 هجرى ) وى در شيعه اولين كسى است كه روايات شيعه را از اصول ( هر يك از محدثين روايتهايى كه از ائمه اهل بيت اخذ كرده بود در كتابى جمع آورى مى كرده و كتاب نامبرده ( اصل ) ناميده مى شد ) استخراج و تقطيع كرده و به ترتيب ابواب فقه و اعتقاد مرتب ساخته است . كتاب وى كه ( كافى ) ناميده مىشود به سه بخش اصول ، فروع و روضه ( متفرقات ) منقسم و به ( 99161 ) حديث مشتمل است و معتبرترين و معروفترين كتاب حديثى است كه در عالم تشيع شناخته مىشود . و سه كتاب ديگر كه تالى كافى مى باشند [ عبارتند از : ] كتاب ( من لا يحضره الفقيه ) شيخ صدوق محمد بن بابويه قمى ( متوفاى 381 هجرى قمرى ) و كتاب ( تهذيب ) و كتاب ( استبصار ) تأليف شيخ طوسى ( متوفاى 460 هجرى قمرى ) مى باشد . ب - ابوالقاسم جعفر بن حسن بن يحياى حلى ، معروف به محقق ( متوفاى 676 ) وى نابغه فقه سرآمد فقهاى شيعه مى باشد و از شاهكارهاى فقهى وى كتاب ( مختصر نافع ) و كتاب ( شرايع ) است كه