وحى مىباشد طبق بيان قرآن يك فرشته آسمانى داراى وجود و شعور و اراده مستقل است . بلكه از جمله‌اى كه در خلال آيات سوره تكوير گذشت : « مُطاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ » ( آورنده قرآن آن جا مطاع است ) استفاده مىشود كه جبريل در عالم بالا فرمانروا بوده گروهى از ملائكه فرمانبردار وى مىباشند و پيوسته يا گاهى وحى قرآن به وسيله زيردستان وى مىرسيده چنان كه آيات سوره عبس نيز به اين معنا اشاره مىكنند : « كَلَّا إِنَّها تَذْكِرَةٌ * فَمَنْ شاءَ ذَكَرَهُ * فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ * مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ * بِأَيْدِي سَفَرَةٍ * كِرامٍ بَرَرَةٍ » « 1 » نه هرگز ، بدرستى اين قرآن يا اين آيات يادآورى است پس هر كه مىخواهد به ياد آورد - اين تذكره - در صحيفه‌هايى است گرامى و بلندمرتبه و پاك شده در دست سفيرانى محترم و نيكوكار . 3 - ملائكه و شياطين طبق توجيه گذشته ملائكه و فرشتگان نام قواى طبيعى است كه به خير و خوش‌بختى ، و شياطين نام قواى طبيعى است كه به شر و بدبختى دعوت مىكنند ! ولى آنچه از قرآن مجيد استفاده مىشود خلاف اين است و قرآن ملائكه و شياطين را يك عده موجودات بيرون از حس و داراى وجود و شعور و اراده مستقل مىداند . اما ملائكه ، آيات چندى در اين باره گذشت كه به موجب آنها ملائكه موجودات مستقل و داراى ايمان و كارهايى كه با شعور واراده تحقق مىپذيرد هستند و آيات بسيار ديگرى نيز در قرآن مجيد هست كه به همين مدعى گواهى مىدهد . و اما شياطين ماجراى سرپيچى ابليس از سجدهء آدم و محاوره‌اى كه ميان او و

--> ( 1 ) . عبس ، آيه 11