زيادى در اين تفاسير بدون مراعات صحت و اعتبار نقل و تشخيص سند به صحابه و تابعين نسبت داده شده و در اثر اين هرج‌ومرج دخيل بسيارى به وجود آمده و اعتبار اقوال متزلزل شده است . ولى كسى كه با دقت در روايات معنعن تفسير تدبر نمايد ترديد نخواهد داشت كه دس و وضع در ميان آنها نيز فراوان است ، اقوال متدافع و متناقض به تنها يك صحابى يا تابعى بسيار نسبت داده شده قصص و حكاياتى كه قطعىالكذب است در ميان اين روايات بسيار ديده مىشود اسباب نزول و ناسخ و منسوخى كه با سياق آيات وفق نمىدهد يكى دو تا نيست كه قابل اغماض باشد و از اين‌جاست كه امام احمدبن‌حنبل ( كه خود قبل از پيدايش اين طبقه بود ) گفته است : سه چيز اصل ندارند : مغازى و ملاحم و روايات تفسير ، و از امام شافعى نقل شده كه از ابن‌عباس نزديك به صد حديث فقط ثابت شده است . طبقه ششم مفسرينى هستند كه پس از پيدايش علوم مختلفه و نضج آنها در اسلام به وجود آمدند و متخصصين هر علم از راه فن مخصوص خود به تفسير پرداختند : نحوى از راه نحو مانند « 1 » زجاج و واحدى و ابىحيان كه از راه اعراب آيات بحث نموده‌اند . بيانى از راه بلاغت و فصاحت مانند زمخشرى « 2 » در كشاف . متكلم از راه كلام مانند فخر رازى ، 4 فخر رازى « 3 » در تفسير كبير ، عارف از راه عرفان مانند ابى عربى و عبدالرزاق ، « 4 »

--> ( 1 ) . زجاج از علماى نحو متوفاى 310 هجرى ( ريحانه الادب ) . ( واحدى ) نحوى مفسر متوفاى 468 هجرى ( همان ) . ( ابوحيان ) اندلسى نحوى و مفسر و قارى سال 745 در مصر وفات كرده ( همان ) ( 2 ) . زمخشرى يكى از معاريف علماء ادب مؤلف تفسير كشاف متوفاى سال 538 هجرى ( كشف الظنون ) ( 3 ) . امام فخر رازى متكلم و مفسر معروف صاحب تفسير مفاتيح الغيب متوفاى سال 606 هجرى . ( همان ) ( 4 ) . ( عبدالرزاق كاشى ) از معاريف علماء و عرفاى قرن هشتم هجرى در سال 720 - 751 هجرى درگذشته ( . . . ريحانة الادب )