السيد الطباطبائي

68

قرآن در اسلام ( طبع جديد ) ( فارسى )

خداى متعال مىفرمايد : « وَ إِذا بَدَّلْنا آيَةً مَكانَ آيَةٍ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُنَزِّلُ قالُوا إِنَّما أَنْتَ مُفْتَرٍ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ * قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هُدىً وَ بُشْرى لِلْمُسْلِمِينَ » « 1 » و وقتى كه آيه‌اى را به جاى آيه‌اى گذاشته تبديل كرديم در حالى كه خدا به آنچه نازل مىكند داناتر است مىگويند افترا بسته‌اى بلكه بيشترشان نمىفهمند بگو آن را روح‌القدس به حق از خداى تو نازل كرده است براى اين كه كسانى را كه ايمان آورده‌اند ثابت‌تر بكند و هدايت و بشارت باشد براى آنان كه تسليم امر خدا هستند . يد - جرى و انطباق در قرآن مجيد نظر به اين كه قرآن مجيد كتابى است همگانى و هميشگى در غايب ، مانند حاضر جارى است و به آينده و گذشته مانند حال منطبق مىشود ؛ مثلا آياتى كه در شرايط خاصه‌اى براى مؤمنين زمان نزول تكاليفى بار مىكنند مؤمنينى كه پس از عصر نزول داراى همان شرايط هستند بىكم‌وكاست همان تكاليف را دارند و آياتى كه صاحبان صفاتى را ستايش يا سرزنش مىكنند يا مژده مىدهند يا مىترسانند كسانى را كه با آن صفات متصفند در هر زمان و در هر مكان باشند شامل هستند . بنابراين هرگز مورد نزول آيه‌اى مخصص آن آيه نخواهد بود ؛ يعنى آيه‌اى كه دربارهء شخص يا اشخاص معينى نازل شده در مورد نزول خود منجمد نشده به هر موردى كه در صفات و خصوصيات با مورد نزول آيه شريك است سرايت خواهد نمود و اين خاصه همان است كه در عرف روايات به نام « جرى » ناميده مىشود . امام پنجم عليه السلام در روايتى مىفرمايد : و اگر اين‌طور باشد كه وقتى آيه‌اى در قومى

--> ( 1 ) . نحل ، آيه 102