السيد الطباطبائي

159

قرآن در اسلام ( طبع جديد ) ( فارسى )

ششم ، ابوعمروبن علاء « 1 » بصرى و راويان وى دورى و سوسى مىباشند به يك واسطه . هفتم ، ابن عامر « 2 » راويان وى هشام « 3 » و ابن‌ذكوان با يك واسطه . و تالى قرائات سبع در شهرت قرائت قراء ثلاثه است كه عبارتند از ابوجعفر « 4 » و يعقوب « 5 » و خلف « 6 » . و قرائت‌هاى ديگرى نيز نقل شده مانند قرائت‌هايى كه به طور متفرقه از اصحاب رسيده و همچنين قرائت‌هاى شاذ كه مورد اعتنا قرار نگرفته‌اند و همچنين قرائت‌هايى متفرقه از ائمهء اهل‌بيت عليهم السلام روايت شده ولى روايت‌هايى ديگر از ايشان رسيده كه امر به اتباع قرائت‌هاى مشهور مىنمايد . جمهور علماى عامه قرائات سبع را متواتر مىدانند و حتى جماعتى روايت نبوى معروف « 7 » « نزل القرآن على سبعة احرف » را ( ترجمه : قرآن روى هفت حرف نازل شد ) به قرائات سبع تفسيركرده‌اند كه قرائات سبع مشهورند نه متواتر .

--> ( 1 ) . ابوعمر زبان - به فتح زاء و تشديد باء - بن علاء بصرى بغدادى از معاريف علماى ادب عصر خويش و استادان‌قرائت بوده قرائت را از تابعين اخذ كرده و در سال 154 - 159 هجرى در كوفه درگذشته است ( 2 ) . عبداللَّه‌بن عامر شافعى دمشقى قرائت را - چنان كه در اتقان است - از ابودرداء صحابى و از اصحاب عثمان اخذ نموده و سال 118 هجرى در دمشق بدرود زندگى گفته است ( 3 ) . راويان هر يك از قراء سبعه كه ذكر شده مورد خلافند و آنچه كه در اين كتاب ذكر شده مطابق است با آنچه در كتاب اتقان است ( 4 ) . ابوجعفر يزيدبن قعقاع مدنى مولاى ام‌سلمه ام‌المؤمنين قرائت خود را از عبداللَّه‌بن عياش مخزومى و ابن‌عباس‌و ابىهريره از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت مىكند و در سال 128 - 133 هجرى در مدينه درگذشته است ( 5 ) . يعقوب‌بن اسحاق بصرى حضرمى از ائمه فقه و ادبيات بوده قرائت را از سلام‌بن سليمان از عاصم از سلمى از اميرالمؤمنين على عليه السلام اخذ كرده و سال 205 هجرى درگذشته است ( 6 ) . خلف‌بن هشام بزاز از ائمه قرائت و هم راوى قرائت حمزه بوده قرائت را از مالك‌بن انس و حمادبن‌زيد و ابوعوانه اخذ نموده و در سال 229 هجرى درگذشته است ( 7 ) . بحارالانوار ، جلد قرآن وصافى در مقدمهء تفسير و غير ايشان و سيوطى در الاتقان ، ج 1 ، ص 47 اين روايت را از 21 نفر صحابى نقل كرده و به بعضى ادعاى تواتر آن را نسبت داده است