--> هو مخرجه وِفْقُهما . و إلاّ فمتباينان » . توضيح مطلب ايشان از اين قرار است : دو عدد غير از عدد يك را وقتى باهم مقايسه كنيم از چهار حال بيرون نيستند : الف ) متماثلان : عبارتند از دو عددى كه درمقدار با يكديگر مساوى باشند مانند « 2 و 2 » و « 4 و 4 » . ب ) متداخلان : عبارتند از دو عددى كه يكى بزرگتر و ديگرى كوچكتر باشد به شرطى كه اگر عدد كوچكتر را دو بار يا سه بار يا بيشتر تكرار كنيم به مقدار عدد بزرگتر شود . و به ديگر سخن عدد كوچكتر عدد بزرگتر را فانى سازد ؛ يعنى اگر دوبار يا سه بار يا بيشتر ، عدد كوچكتر را از عدد بزرگتر كم كنيم عدد بزرگتر تمام مىشود بدون اينكه باقيمانده بياورد ؛ مثل « 3 و 6 » ، « 4 و 8 » . متداخلان را متناسبان هم مىگويند . در دو عدد متداخل ، عدد كوچكتر از نصف عدد بزرگتر تجاوز نمىكند بلكه داخل درآن است . ج ) متوافقان : عبارتند از دو عددى كه يكى بزرگتر و ديگرى كوچكتر باشد به شرطى كه عدد كوچكتر عدد بزرگتر را فانى نكند ولى هر دو به يك عدد سوم قابل قسمت باشند ؛ مثل « 6 و 10 » كه « 2 » هر دو را فانى مىكند و مانند « 9 و 12 » كه « 3 » هر دو را فانى مىكند . در دو عدد متوافق اگر عدد كوچكتر را از بزرگتر يك يا چند بار كم كنيم بيش از يك باقى مىماند ؛ مانند « 10 و 12 » كه پس كم كردن « 10 » از « 12 » دو تا باقى مىماند كه اگر « 2 » را چند بار از « 10 » كم كنيم فانى مىشود . سپس نگاه مىكنيم كه آن عدد قابل قسمت بر هر دو ، مخرج كدام كسر از كسو ر نه گانه است مثلاً اگر « 3 » بود چون « 3 » مخرج ( 3 ) است مىگوييم آن دو عدد درثلث متوافق هستند . و راهش اين است كه عدد كوچكتر را از عدد بزرگتر كم كنيم اگر باقيماند ه « 2 » بود مىگوييم آن دو عدد متوافق درنصف [ / 2 ] هستند . و اگر باقيمانده « 3 » بود مىگوييم متوافق درثلث [ / 3 ] هستند و اين راه حل تا « 10 » پياده مىشود ؛ در اين صورت موافقت دو عدد به يكى از كسرهاى نه گانه مفرد است . و اگر عدد سومى كه اين دو عدد را فانى مىكند بزرگتر از « 10 » باشد از دو حال خارج نيست : ياعددى كه دو عدد مورد نظر را فانى مىكند و بزرگتر از ده است ، مضاف است ؛ مانند « اثنى عشر » [ / 12 ] ، « اربعة عشر » / [ 14 ] ، « خمسة عشر » [ / 15 ] ؛ در اين صورت موافقت آن دو عدد در كسر مضاف منسوب به جزء است ؛ مانند يك دومِ يك ششم در اوّلى ، و يك دومِ يك هفتم در دومى ، و يك سوم يك پنجم در سومى . 2 - و يا آن عدد أصمّ است و به كسر مُنطق و يا جزء آن بر نمىگردد ؛ مانند : « أحد عشر » [ / 11 ] ،