اين معنا كه اگر پدر ميت وجود داشته باشد ، خواهران يا برادران ميت حاجب مادر مىشوند و سهم او را از 3 به 6 تقليل مىدهند و سهم پدر كه باقيمانده است افزايش پيدا مىكند ولى اگر پدر وجود نداشته باشد مادر ميت 3 به فرض مىبرد و اگر ميت وارث ديگرى نداشته باشد بقيهء مال را نيز به قرابت مىبرد و وجود خواهران يا برادران ميت ضررى به حال مادر ميت ندارد ] . از اين بيانات روشن شد كه همهء افراد موجود در دو طبقهء نخست داراى سهم قرآنى هستند ، به جز پدر با نبود فرزند ؛ پدر بزرگ‌ها و مادر بزرگ‌ها از هر جهت [ / چه از جهت مادر و چه از جهت پدر ؛ يعنى پدربزرگ و مادربزرگ پدرى يا مادرى ] ؛ فرزندان وقتى كه پسر در ميان آنها باشد ؛ وكلالهء پدرى اگر در ميان آنها مذكّر وجود داشته باشد . اما در طبقهء سوم نزديكان مادرى [ / خاله و دايى ] جانشين كلالهء مادرى هستند و لذا بسان صاحبان فرض [ / سهم قرآنى ] مىباشند ، و افراد ديگر موجود در اين طبقه [ / عمو و عمه كه از نزديكان پدرى هستند ] سهم قرآنى ندارند و به واسطهء قرابت « 1 » با ميت ارث مىبرند .

--> ( 1 ) . اصطلاح « قرابت » در مقابل اصطلاح « فرض » است ، وقتى گفته مىشود « بالفرض » اين مقدار ارث مىبرد ، يعنى سهم قرآنى وى اين مقدار است . اگر گفته شود فلانى « بالقرابة » ارث مىبرد ، بدين معناست كه سهم قرآنى ندارد و علت ارث بردن وى قرابت و خويشاوندى وى با ميت است و مشمول آيهء « أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ » مىباشد . توضيح : استحقاق ارث سه گونه است : الف ) استحقاق به فرض : استحقاق ارث براساس نصّ قرآن ؛ چرا كه درقرآن بر برخى سهام تصريح شده است كه از آنها به « سهام مفروضه » ياد مىشود و از اين استحقاق به « استحقاق به فرض » تعبير مىشود . مقادير سهام مفروضه و مقدّره در قرآن عبارت است از : 2 ، 3 ، 3 ، 4 ، 6 و 8 ؛ به عنوان نمونه براساس آيهء 11 از سوره نساء ، سهم يك دختر در صورتى كه در كنار او پسر نباشد 2 و سهم دو دختر و بيشتر ، 3 است : « يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثا ما تَرَكَ وَ إِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ » . ب ) استحقاق به قرابت : عبارت است از استحقاق ارث به خاطر مندرج بودن مستحقّ آن در آيهء « وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ » ؛ بسان عمو و عمه و خاله و دايى كه در مورد آنها نصّ وارد نشده است و نيز مانند پدر در صورتى كه از ميت اولادى به جا نمانده باشد ، اما سهم پدر در كنار فرزند