سيد ابراهيم سيد علوى

8

يادنامه علامه شريف رضى ( فارسى )

و كلامى است . ايشان وقتى كه به كلمات على بن ابي طالب رسيده ديگر نتوانسته تجاوز كند و ما نديديم كه خصائص الائمه بيشتر از همان ابتداى كار پيشرفت كرده باشد ، ديگر به جمع كردن اين كلمات مشغول شد ، متأسفانه شريف رضى مصادر تحقيق و جمع‌آورى خود را تصريح نكردند حالا محققينى كه كار كرده‌اند لابد ابعاد اين مسئله را روشن مىكنند ، ديگران كم كم با پيدا كردن منابع به اين نقطه رسيده‌اند كه حتما منابع بيشترى در اختيار مرحوم رضى بوده است چون در شرح حال او و برادرش و همان مقطع تاريخى بعد از اينها مىبينيم كه دشمنانشان ، كتابخانهء علماى آن زمان را ، مثلا كتابخانه مرحوم شيخ طوسى را در بغداد غارت كرده‌اند و گفته مىشود كه هشتاد هزار جلد كتاب نفيس از آن كتابخانه غارت شده يا سوخته شده است . كتابهاى آن روز هم مثل كتابهاى حالا نبوده است كه توى همهء كتابخانه‌ها باشد چاپ كه نمىشده ، اينها كتابهايى بوده كه حكومتهاى شيعى زمان با قدرتى كه داشتند و با دست بازى كه داشتند از هندوستان گرفته تا آفريقا از هر جا مىتوانستند از خانه‌ها جمع مىكردند ، هر جا برخورد مىكردند براى اين مرجع تحقيق ، مىفرستادند ، و شايد نفيس‌ترين كتابهاى زمان آن روز در اختيار اينها بوده است . اين كتابهاى سوخته شده و غارت شده در اختيار سيد رضى بوده و ما مطمئن نيستيم كه همهء آنها بدست ما رسيده باشد . البته مصادر اين چيزها ، بعدا جمع آورى شده ، اما اين كه سيد رضى هم از همين جا برداشته باشد از چيزهايى است كه بايد بيشتر روى آن كار كرد . به هر حال ، جنبهء ممتاز ايشان كه ادبيات و شعر بوده ايشان را به اين دريا كشانده ، روشناى در اين اقيانوس بيكران باعث شده كه سيد در تاريخ بماند بيش از آنچه كه افرادى مثل او مىمانند . همين نهج البلاغه ، سيد رضى را زنده كرد البتّه سيد رضى هم با اين كار خود كه اين سخنان را در اختيار مردم گذاشت كار بزرگى كرد اصولا شخصيت‌هائى كه در تاريخ مانده و مىمانند آنهائى هستند كه