معاصران خود قرار گرفت و بر عقايد قدما و متأخّران اشرافى حاصل نمود و خود طريقهء نوينى بوجود آورد و آثارى از خود باقي گذاشت كه احدى را همسنگ و هم پايهء أو نميتوان در مسائل الهيه نشان داد . روح محقق و غيرمقلّد أو ارتباطى بين چندين مسألهء علمى كه جميع مباحث عاليهء الهى بر آنها توقف دارد كشف كرد و آن مسائل را با براهين متعدد و بمشارب مختلف ، تقرير نمود . اينكه برخى از مقلّدين غيروارد بمبانى حكميّه گمان نموده‌اند كه : مآخذ مختارات صدر المتألّهين را كشف نموده‌اند و اظهار داشته‌اند كه ملا صدرا مؤسّس طريقهء مخصوص به خود در فلسفه نيست و تحقيقات ديگران را باسم خود قلمداد نموده است أهل درك مبانى فلسفي نيستند و بناحق خود را وارد بمعارف حكميه معرفى مينمايند ورود و تخصّص در فلسفهء ملا صدرا مستلزم وقف يك عمر مطالعه و تحقيق و بررسى در اين فن مىباشد . مبانى مخصوص ملا صدرا مباحث دقيق و تحقيقى است كه اگر فرضا بعضي از مختارات أو در كتب اقدمين و يا در آثار عرفا وجود داشته است بر سبك علمى مبرهن و مستدل نبوده است قبل از أو بزرگترين محقّقان از فلاسفه و حكما مانند فارابى و شيخ و خواجه و شيخ اشراق اين مطالب را ديده‌اند و أحيانا برهان بر بطلان اين عقايد اقامه نموده‌اند . ملا صدرا خود مصرّ است كه ريشهء تحقيقات خود را در كلمات قدما و يا عرفا نشان دهد مثلا در مباحث حركت در جوهر معتقد است كه جميع قدما به اين قول معتقد