صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )

مقدمه 146

الشواهد الربوبية في المناهج السلوكية ( مقدمه فارسى وحواشي سبزوارى )

حكمت را آموخت و از براي استفاده از محضر شيخ أعظم خاتم المحققين شيخ مرتضى انصارى « قده » بدار العلم اسلامى نجف سفر نموده و بعد از تكميل علوم نقليه به مشهد مراجعت و به منصب شيخ الاسلامى نائل گرديد . حاج ميرزا حبيب خراسانى فقيه و عارف و شاعر معروف مدتى به درك محضر آخوند ملا غلامحسين توفيق حاصل نمود و يكى ديگر از تلاميذ ملا غلامحسين مرحوم حاج فاضل خراسانى است كه از فقها و حكما و ادبا و عرفاى بنام عصر خود بود و در فنون حكمت مدرس عاليمقام و در جودت تقرير و قدرت بيان از مدرسين ممتاز در ايران بشمار ميرفته است « 1 » .

--> ( 1 ) - حاج ميرزا حبيب بعد از تحصيل رياضيات و منطق و فلسفه و فقه و أصول براي استفاده از حوزه‌هاى زعماى دينى بعتبات مسافرت نموده و مدتها بحوزهء درس حاج ميرزا حبيب اللّه رشتى و ميرزاى شيرازى و شيخ راضى عرب حضور بهمرسانيده و سپس بمشهد مراجعت مينمايد . برخى از تلاميذ حاج ملا هادي از جمله مرحوم آقا ميرزا حسين سبزوارى ساكن مدرسه عبد اللّه خان واقع در بازار بزازهاى تهران و آخوند ملا اسماعيل سبزوارى ساكن مدرسه شيخ عبد الحسين شيخ العراقين طهران را مركز تدريس قرار دادند . اين ملا اسماعيل غير از ملا اسماعيل سبزوارى واعظ معاصر حجة الاسلام حاج ملا على كنى قده است و آقا ميرزا حسين ساكن طهران غير از آقا ميرزا حسين ساكن سبزوار است كه از اعاظم تلاميذ ميرزاى شيرازى بود . ملا اسماعيل حكيم قبل از مرحوم آقا ميرزا حسين فوت نموده است مرحوم آقا ميرزا على اكبر يزدى كه در همين مدرسه ساكن بود در قم ساكن شد مدتى بدرس آقا ميرزا حسين و ملا اسماعيل حاضر شده است اگر چه تحصيلات عمدهء أو خدمت آقا محمد رضا و آقا على و در رياضيات شاگرد آقا ميرزا ابو الحسن جلوه بود . يكى ديگر از تلاميذ آقا ميرزا حسين آقا ميرزا إبراهيم زنجانى بزرگترين رياضىدان عصر اخير است كه مدتها بدرس جلوه و آقا ميرزا محمد رضا و آقا على نيز رفته است و در اين اواخر در زنجان ساكن شد . آقا ميرزا على اكبر و ملا اسماعيل مدرس مدرسه شيخ عبد الحسين بودند مدرسه شيخ عبد الحسين واقع در مغرب و جنوب امام‌زاده زيد بانضمام مسجد جنب آن معروف به مسجد آذربايجانيها معروف است بدستور اميركبير ساخته شده است . اين مدرسه را شيخ عبد الحسين بدستور مرحوم آقا ميرزا تقى خان فراهانى « اميركبير » أعلى اللّه قدره و منزلته و نضر وجهه ، كه از حسنات دوران مىباشد از ثلث اين وزير بىنظير ساخت . ميرزا آقا خان نوري معروف به صدر أعظم كه بايد أو را لكهء ننگى در تاريخ ايران و از سيئآت روزگار -