تبريزى نزيل قم در علوم نقليه از تلاميذ حاج شيخ محمد حسين است و بدرس مرحوم حاج ميرزا محمد حسين نائينى نيز حاضر شده است . * * * در اين اواخر ( اواسط عهد قاجار ) كه طهران بزرگ شد و مركزيت مسلم پيدا نمود حوزهء علميهء اصفهان مرجعيت سابق را از دست داد . مرحوم ميرزا عبد الجواد حكيم و بعد از أو مرحوم خان و آقا شيخ اسد اللّه و آخوند كاشى و تلاميذ خان و كاشى : آقا شيخ محمد حكيم مدرس رسمى بود در اين ادوار ده‌ها أستاذ بزرگ و محقق در طهران تدريس مينمودند . اساتيد علوم معقول بتدريج اصفهان را ترك نمودند و علوم نقليه تا اين اواخر رواج كامل داشت و اساتيد بزرگى نظير آقا ميرزا محمد صادق ايزدآبادى كه در تحقيق و تدقيق و احاطه بكلمات فقها و اصوليين ، هم رتبهء اساتيد نجف بود در اين شهر تدريس مينمود « 1 » و قبل از أو و بعد از أو دانشمندانى بودند كه داراى حوزهء علمى بودند « 2 » . حوزهء طهرن در اواسط قاجار رونق گرفت . آقا محمد رضا و آقا ميرزا ابو الحسن

--> ( 1 ) - در شهر اصفهان جماعت زيادى از علما و مجتهدين از تلاميذ اساتيد نجف در اين عصر وجود داشتند كه بتدريس مىپرداختند . برخى از آنها داراى نفوذ كلام عجيبى بودند . يكى از اساتيد برجستهء معاصر آقا ميرزا محمد صادق ، مرحوم آقا ميرزا سيد على « لب‌خندقى » يزدى بود كه در سن 28 سالگى از محققان بشمار ميرفت و از بهترين تلاميذ آقا سيد محمد فشاركى و اصفهانى بود كه در أوائل جوانى به يزد مراجعت نمود و در همانجا متوطن شد . ( 2 ) - ما از ذكر انحلال حوزه‌هاى بزرگ و از بين رفتن اساتيد محقق خوددارى مينمائيم . اين امر علل متعددى دارد كه ذكر آنها فائده‌يى ندارد .