بيان كيفيت رشد أفكار ملا صدرا در حوزهء تعليماتى اصفهان و نفوذ آن از حوزهء پهناور اصفهان بساير بلاد در زمان و عصر آقا حسين خوانسارى « 1 » و ملا رجبعلى و ملا عبد الرزاق و فيض كاشانى أفكار و آراء ملا صدرا آنطوريكه بايد مورد توجه نبوده است . در حوزه‌هاى تعليماتى همان أفكار شيخ و اتباع أو بيشتر رواج داشته است ، درس تصوّف هم رنگ و بوئى نداشته ، ولى ملا صدرا در همين اعصار و عصر خود مورد توجه بوده و از أو بصدر اعاظم الحكما و صدر المحققين و صدر المتألهين تعبير مىكرده‌اند . حواشى و تعليقات أو بر شفا و شرح أو بر هدايه و تعليقات أو بر حكمة الاشراق قهرا دانشمندان متمايل بمشا و اشراق را بملا صدرا متوجه مينموده است و چون به تصوف تمايل زياد داشته ، بديهي است كه طالبان تصوف براي أفكار أو احترام قائل شدند و از طرفى شاگردان أو كتب أستاذ را تدريس مينمودند . اين معاني سبب شد كه بتدريج كتب ملا صدرا كتب درسى فلسفه در حوزه‌ها بشود . نظر به آنكه أفكار ملا صدرا و عقايد فلسفي أو از جهاتى ترجيح بر أفكار ساير فلاسفهء اسلامى دارد و جهات مرغّبه در افكارش بسيار است و در بسيارى از مسائل فلسفي از مشاء دفاع كرده است . حواشي أو بر شفا بهترين راهنما براي محصل مىباشد . بديهى است طالبان فلسفهء مشّاء رغبتى بمطالعهء أفكار أو پيدا كردند . از طرفى كثيرى از قواعد فلسفي اشراق را كه مشاء و طرفداران شيخ مردود شناخته‌اند ملا صدرا

--> ( 1 ) - آقا حسين خوانسارى رساله‌يى در حدوث و رساله‌يى بنام جذر الاصم تأليف نموده است .