صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )

مقدمه 91

الشواهد الربوبية في المناهج السلوكية ( مقدمه فارسى وحواشي سبزوارى )

ملا رجبعلى تبريزى ملا رجبعلى تبريزى ، م 1080 . شاگرد مير فندرسكى است كه عمرى طولانى نموده و در دربار شاه عباس محترم بوده است و شاه كرارا براي احترام از علم به منزل أو ميرفته . كليد بهشت از تأليفات اوست . در فلسفه ، مشرب مشّايى داشته و كتب شيخ را تدريس مينموده است . رساله‌يى در اثبات واجب « 1 » تأليف كرده است . اين رساله به فارسى نوشته شده است . مؤلف اين رساله وجود را مشترك لفظى دانسته و از براي اثبات مطلب خود از « اثولوجيا » و كلمات عرفا مانند شبسترى و قونوى و ديگران شاهد آورده است . ما در جاى خود اشتراك لفظى را باطل و از كلمات عرفا از جمله شبسترى و قونوى و صاحب تمهيد در اين زمينه مطالبى نقل كرده و بيان نموده‌ايم كه وجود باعتبار مفهوم كلى مشترك معنوي است و باعتبار صدق بر حقيقت وجود حق‌تعالى و ظل و سايه وجود ممكنات در عين اشتراك معنوي مشترك لفظى است و اطلاق وجود بر ممكن مجاز است ولى مجاز عرفانى نه مجاز لغوى اشتباه ملا رجبعلى از جاى ديگر است . عرفا باشتراك لفظى مفهوم عام بديهي وجود قائل نيستند و كسى كه وجود را امرى اعتباري و مفهوم كلى ميداند مثل ملا رجبعلى اصرار أو در اشتراك لفظى حاكى از عدم ممارست در مباحث وجود است . نميشود در بين تصورات ، بديهىترين مفاهيم ، مفهوم وجود باشد و در

--> ( 1 ) - كتابخانه مركزى دانشگاه طهران جزء كتب اهدائى أستاذ دانشمند آقاى سيد محمد مشكاة بيرجندى و كتابخانه آستان قدس .