چه در ابتدا نطفه بود او را به عَلَقه كرد و باز عَلَقه را به مُضْغه و مضغه را به عَظم و عَظم را لحم پوشانيد پس روح در او دميد و او را چشم و گوش بخشيد و بينايى و شنوايى كرامت كرد و همچنين ساير اعضا و قوا داد . « الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ * ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ * ثُمَّ سَوَّاهُ وَ نَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ » « 1 » . پس راهش نمود به احكام دينيّه و تحصيل سعاد [ ا ] ت اين نشأة ، بعد از آن چشم باطن بعضى را گشود و نشأة آخرت را نيز به ايشان نمود ، و تمكن از ادراك معقولات موهبت فرمود ، و همهء تحصيل سعادت اخرويّه و تجلّى به آداب رفيعه و اخلاق سنيّه مكلّف گردانيد ، هريك را به سعادتى كه لايق حال او باشد رسانيد بعد از آن همه را ميرانيد پس اگر بار ديگر زنده نگرداند و به نشأة ديگر در نياورد لازم آيد كه مرجع اينهمه ترقّيات و تكميلات و تكليفات و تحصيلات به عبث و لغو منجر گردد و غايت و سرانجام اينهمه افعال متقنهء محكمه به فناء و نيستى محض برگردد و چون تواند كه غرض عليم حكيم به فنا متعلّق گردد و مقصد ربّ العالمين نيستى باشد ؟ ! تعالى اللَّه عن ذلك ! . اگر كسى بناى عالى بسازد و در آن صنعتها به كار برد و صفا و جلا و زينت آنچه متصوّر باشد در آن به فعل آورد و چون تمام شود يا نزديك به اتمام رسد به يك بار آن را خراب كند و هميشه كارش اين باشد يقين كه او را به سَفه و حُمق نسبت خواهند كرد ، مگر آنكه [ خواهد ] بار ديگر بهتر از آن بسازد ، پس چگونه

--> ( 1 ) - السّجدة : 7 - 9 . : « آن كه هرچه آفريد به نيكوترين شيوه ساخت ؛ و آفرينش آدمى را از گِل آغاز كرد . * سپس نسل - فرزندان - او را از چكيده‌اى از آبى سست و پست پديد كرد . * آنگاه اندامِ او را درست و تمام ساخت و از روح خويش در او دميد ؛ و شما را گوش و ديدگان و دلها پديد كرد » .