در اين ميدان توانند دوانيد ، ديگرى را مجال ادراك آن نمىباشد . هر آينه جمعى از علماى دنيا كه پيشوايى عوام در دماغ ايشان جاگير شده ومىباشد ، تيغ زبان طعن وتشنيع بر ايشان مىكشيده ومىكشند . وعلماى ربانيين را كه گوى سبقت در ميدان دوران از أشباه واقران خود به فنون علم وعمل ربوده‌اند ، به زندقة وعيب مرسوم مىگردانند . گرنه معيوب بد اختر عيب گويد چون كند * چون به غير از عيب چيزى ديگرش در جيب نيست وغرضشان اين است كه شايد بدين وسيله در ميان عامه سربلند ونمايان گردند ، وسبب ظهور وشهرت ايشان شود . رگ رگ است اين آب شيرين وآب شور * در خلايق مىرود تا نفخ صور وبالجملة علما سه طايفه‌اند : يكى : آنانند كه علم ظاهر دانند وبس . وايشان مانند چراغند كه خود را سوزند وديگران را افروزند . واين طايفه كم است كه از محبت دنيا خالى باشند ، بلكه دين را به دنيا مىفروشند ، چرا كه ايشان نه دنيا را شناخته‌اند ونه آخرت را دانسته‌اند ؛ چه اين هر دو نشئت را به علم باطن توان شناخت نه ظاهر ، چه هر آينه اين قوم را صلاحيت رهبرى خلايق نيست ، وايشانند كه أرباب عمايمند واكثرشان با فقدان صلاحيت به اين امر قائمند ودر ظلمات غوايت وضلالت هائمند . وغالب آن است كه عوام بديشان مهتدى مىشوند واز ايشان بالعرض منتفع مىگردند ؛ چنان كه حديث : ( إنّ اللَّه يؤيّد هذا الدين بالرجل الفاجر ) « 1 » اشاره بدان نموده . وگاه باشد كه از « 2 » ميان ايشان كسى يافت شود كه به پاكيزگى طينت وصفاى سريرت متصف باشد وبه حق رهبرى عوام تواند كرد وبدان مثاب ومأجور تواند بود ولا غير .

--> ( 1 ) - صحيح مسلم ، ج 1 ، ص 74 ؛ مسند أحمد ، ج 2 ، ص 309 . ( 2 ) - الف : در .