أبو علي سينا

مقدمهء مصحح 4

كنوز المعزمين ( فارسى )

« كل ما قرع سمعك فذره في بقعة الامكان ما لم يذدّك عنه قائم البرهان » . نام كتاب پيش از ورود در ساير مطالب دربارهء نام كتاب گفتگو مىكنيم : جزو اوّل اسم كتاب يعنى ( كنوز ) جمع ( كنز ) بمعنى گنج و گنجينه نزد همگان مسلّم و محقّق است - امّا در جزو دوم مضاف اليه ، احتمالاتى متصوّر است كه اصحّ بلكه صحيح آنها معزّمين است بضمّ ميم و فتح عين بىنقطه و زاء نقطه دار مشدّد مكسور به وزن محدّث و مؤذّن صيغهء جمع سالم اسم فاعل از باب تفعيل بمعنى راقى و افسونگر و عزائم خوان مأخوذ از عزيمه بمعنى اوراد مخصوص و رقيه و افسون كه در كتب معتبر لغت عربى مثل قاموس و تاج العروس و در عبارت فصحا استعمال شده است . صاحب قاموس در مادّهء عزم مىنويسد « و كمحدّث الرّاقي » و تاج العروس علاوه مىكند « الرّاقى بالعزائم » . منوچهرى گويد : چو هنگام عزائم زى معزّم * بتك خيزند ثعبانان ريمن فعل آن را يعنى عزّم يعزّم از باب تفعيل بمعنى افسون كردن و عزيمه خواندن كه قاعدة بايستى همه جا ضبط شده باشد ، بعض كتب لغت مثل المنجد معروف ضبط كرده « عزم و عزّم الرّاقى : قرأ العزائم » - امّا صحاح اللغه و قاموس و تاج العروس و لسان العرب ضبط نكرده و فقط فعل ثلاثى