ترتيبات حروف را باصطلاح دواير حروف گويند . [ دايرهء ابتث يا ابتثى ] - مثلا دايرهء ابتث يا ابتثى ، مقصود ترتيب حروفست به شكل ا ب ت ث ج ح . . . الخ كه معروفترين دواير حروف مىباشد و نزد همگان معلوم و معمولست . - [ دايرهء ابجد ] و همچنين دايرهء ابجد يا ابجدى ، يعنى ترتيب حروف بجمل : ابجد هوّز حطّى كلمن . . . الخ كه آن هم معروف و در نوشتن حروف تقويم و گفتن مادّه تاريخ معمولست . بديهى است كه از 28 حرف بقواعد رياضى اشكال و صور بى حدّ و حصر پيدا مىشود « 1 » امّا دوايرى كه علماى فن ترتيب و مبناى اعمال قرار داده‌اند تا كنون به نظر نگارنده سيزده دايره رسيده كه شش دايرهء اوّلش به ترتيب از ساير دواير مشهورتر و معمولتر است به اين قرار : ابتث ، ابجد ، اهطم ، اجهب ، ايقغ ، اجذش ، ارغى ، انسغ ، احست ، اديل ، اجهز ، افسج ، اعهط . بعضى در شش دايرهء معروف كه باصطلاح دواير سته گفته مىشود بجاى اجهب دايرهء ارغى را گفته‌اند « 2 » .

--> ( 1 ) - از جمله قواعدش در اصطلاح رياضى قاعدهء ترتيب است به اين قرار كه براى بدست آوردن شمارهء ترتيب چند حرف بايد عدهء حروف را از يك تا عدد آخر مطلوب در هم ضرب كرد . مثلا اگر بخواهيم شمارهء اشكال ترتيب پنج حرف را بدانيم ميگوييم 120 صورت پيدا مىكند [ 120 5 * 4 * 3 * 2 * 1 ] - پس براى بيست و هشت حرف بايد اعداد را از يك تا 28 به ترتيب در هم ضرب كنيم كه مضروب فيه آخر عدد 28 باشد . - و اگر بخواهيم تركيبات ثنائى و ثلاثى و رباعى آن را بدانيم قواعد ديگر دارد كه در كتب رياضى بتفصيل نوشته‌اند . ( 2 ) - در كتاب شرف العلوم محمود حسينى قادرى شطارى از عرفاى قرن يازدهم كه در مطالب كتاب مثال بوقايع سنوات 1024 و 1036 آورده دوائر ستّهء معروف را ابتث ، ابجد ، اهطم ، ايقغ ، اجذش ، ارغى ، نوشته است .