باشد . قسم دوم و سوم ، ى عنى حج افراد و حج قِران وظيفهء كسى است كه اهل خود مكه يا اطراف آن باشد ، به شرطى كه فاصلهء بين وطنش تا مسجدالحرام كمتر از شانزده فرسخ باشد . و اين رساله در بيان احكام قسم اول ، يعنى حج تمتع است كه محل ابتلاى غالب برادران دينى است . و نظر به اينكه گاهى به جهت ضرورت و بعضى از پيش‌آمدها حج تمتع تبديل به حج افراد مىشود ، ناچاريم كيفيت حج افراد را نيز به طور مختصر بيان نمائيم و كيفيت حج قران نيز بيان خواهد شد . مسأله 144 - كسى كه وظيفه‌اش حج تمتع است ، مىتواند حج افراد يا قران را استحباباً به جا آورد ، همچنان كه كسى كه وظيفه‌اش حج افراد يا قران است ، مىتواند حج تمتع را استحباباً به جا آورد . و اين