نسخ است و نسخهء كتابخانه كوپرلى ( م ) به شماره 902 كه صحت و قدمت آن مورد تصديق است و همچنين نسخهء خطى كتابخانهء بشير آغا بشمارهء 49 كه تاريخ استنساخ آن 686 هجرى است با ذكر عبارت « ترجمة كتاب المعاد بالفارسيه » بدان اشاره شده است . حاجى خليفه نيز در كشف الظنون صفحه 891 راجع به اين رساله چنين مىنويسد : « الرسالة فى المعاد للشيخ الرئيس ابى على بن حسين بن عبد اللّه المعروف بابن سينا المتوفى سنة 428 ثم نقلها الى الفارسيه . » در مجموعه‌هاى خطى أياصوفيا به شماره 4849 كه تاريخ كتابت آن 609 هجرى است و همچنين در نسخهء Ahmet به شماره 3447 كه ظاهرا در اواخر قرن نهم نوشته شده ضمن آثار و تاليفات شيخ « كتاب المعاد به فارسى » ذكر شده است « 1 » . ولى در نسخه‌اى كه محمد شفيع مصحح كتاب تتمهء صوان الحكمة اساس و مبناى تصحيح و مقابله قرار داده و همچنين در اخبار الحكماء و عيون الأنباء اشاره‌اى به اين كه شيخ كتاب معاد را خود به فارسى ترجمه نموده باشد ، نشده است . از طرفى بايد در نظر داشت كه ترجمهء فارسى رسالهء نفس تا كنون به كسى ديگر غير از ابن سينا نسبت داده نشده و دليل و حتى قرينه‌اى كه صحت انتساب آن را بشيخ مورد ترديد قرار دهد موجود نيست . چنان كه گفته شد ، ظاهرا شيخ كتاب معاد را بفرمان علاء الدولهء ديلمى در اصفهان به فارسى ترجمه كرده است ، ولى بايد دانست كه در نسخه‌هاى بسيار قديمى يا اصلا نامى از علاء الدوله برده نشده و يا فقط بذكر عبارت « پادشاه وقت » اكتفا شده است و حال آنكه در نسخى كه پس از قرن

--> ( 1 ) - طبق يادداشت جناب آقاى دكتر يحيى مهدوى .