ذكر گرديده است . در رسالهء سيرت شيخ كه در مجموعهء Univers استانبول بشمارهء 4755 ثبت شده و تاريخ كتابت آن سال 588 هجرى يعنى قريب 123 سال پس از وفات شيخ مىباشد ، اين عبارت مذكور است : « شيخ معاد الاصغر را براى مجد الدوله نوشته است » « 2 » . ذكر صفت « اصغر » درين مقام شايد بدان علت باشد كه ابن سينا رسالهء ديگرى نيز باسم « كتاب المعاد » تأليف كرده و آن را در مقابل كتاب « المبدأ و المعاد » كه براى ابو محمد الشيرازى در جرجان نوشته و مفصل است براى رفع اشتباه « المعاد الاصغر » ناميده است ولى در فهرست آثار او نامى از اين كتاب برده نشده است . اين كتاب نزد مورخان اسلامى معروف بوده و اغلب به اشاره يا تصريح از آن ياد كرده‌اند ، چنان كه مؤلف تتمهء صوان الحكمة در صفحهء 46 و در حواشى صفحهء 188 بعبارت « كتاب المعاد مجلد » از آن نام برده و در صفحهء 47 همان كتاب چنين نوشته است : « ثم انتقل الى الرى و اتصل بخدمة السيدة و ابنها الملك مجد الدوله ابى طالب رستم بن فخر الدولة على و عرفوه بسبب كتب وصلت معه و تضمنت تعريف قدره و قد استولت على مجد الدولة علة الماليخوليا فاشتغل الشيخ بمداواته و صنّف هناك كتاب المعاد » همچنين ابن ابى اصيبعه در صفحهء 19 جلد دوم عيون الانباء مىنويسد : « كتاب المعاد صنفه بالرّى للملك مجد الدولة . » و همو در صفحهء 5 كتاب مزبور مىنويسد : « ثم انتقل الى الرّى . . . و صنّف هناك كتاب المعاد » . صاحب كشف الظنون در صفحهء 89 جلد اول مىنويسد : « الرسالة فى المعاد للشيخ الرئيس ابى على الحسين بن عبد اللّه المعروف بابن سينا المتوفى سنه 428 ثم نقلها الى الفارسيه . اولها : الحمد للّه اهل كل الحمد . . .

--> ( 2 ) - طبق يادداشت دوست ارجمند و دانشمند محترم آقاى دكتر يحيى مهدوى استاد دانشگاه تهران .