اين بود مختصرى از علل و بواعثى كه توجه و عنايت خاص شيخ رئيس را بمسئلهء نفس و شرح و بسط مباحث آن معطوف داشته و براهينى كه موجب شهرت و معروفيت وى در اروپا گشته است . ولى بايد دانست كه صيت شهرت ابن سينا و نفوذ عقايد و افكار فلسفى وى از قرون وسطى تا عصر دكارت متوقف نمانده ، بلكه از قرن نوزدهم ميلادى به اين طرف مجددا دانشمندان و روان‌شناسان به بحث و فحص افكار و آثار شيخ خاصه راجع به قسمت نفس پرداخته‌اند . از آن جمله ، در نيمهء اول قرن نوزدهم هانبرگ « 1 » دانشمند آلمانى نظريهء « معرفت » را از لحاظ ابن سينا و آلبرلو گراند مورد مطالعه و مداقه قرار داده و دانشمند ديگر آلمانى بنام وينتر « 2 » در يكى از مجلات علمى شهر مونيخ ، مقالهء مفصل و محقّقانه‌اى راجع به قسمت ششم طبيعيات شفا كه مربوط به نفس و قواى آنست « 3 » نوشته است . در نيمهء اول قرن بيستم نيز پرفسور ژيلسون فرانسوى در باب علم نفس از نظر ابن سينا و تأثير و نفوذ عقايد و آراء شيخ در قرون وسطى ، مقالهء عميق و مفصلى در مجلهء معروف Archives Doctrinales et Litteraires du Moyen Age برشتهء تحرير در آورده است « 4 » .

--> ( 1 ) - B . Hanebrg , Zur Erkenntnislehre von lbn sina und Albertus , Miinchen 1866 . ( 2 ) - M . Winter , Uber Avicennas opus egregium de anima , Miinchen , 1903 . ( 3 ) - Gilson , Archives , T . IV , 1929 , p . 38 - 74 . ( 4 ) - Gilson , Archives , T . IV , 1929 , p . 38 - 74 .