بودند . « 1 » استاد امجد مىگويد : « به علّامه عرض كردم : " سيد بن طاووس دو سال درس فقه خواند و اعلم علماى زمانش شد ؟ ! " فرمودند : " ايشان مؤيد بوده‌اند . [ تعجبى ندارد ! ] » حضرت آية اللّه بهجت - دام ظلّه - نيز ( در 5 / 12 / 1381 ) فرمودند : « در روايتى از رسول اكرم وارد شده كه " خداوند به من وحى ، و به على ، الهام عطا فرموده است . " « 2 » و جناب سيد بن طاووس نيز در كتاب الإقبال خويش ، مدّعى مقام الهام است و البتّه رسيدن غير معصوم هم به اين مقام ، محال نيست ؛ و به نظر من ، سيّد در تعبديّات ، « اوّلِ اوّل » است . » 5 . مرحوم علّامه طباطبائى بر دو جلد آخر الحكمة المتعالية تعليقه ننوشت . يكى از شاگردان ايشان در مصاحبه‌اى گفت : « علّامه سخنان مرحوم صدرا را در آن مباحث ( مباحث معاد ) قبول نداشت . از اين جهت بر آن مباحث حاشيه نزد . بهترين گواهش هم اين است كه آن دو جلد را تدريس هم نكرد . » « 3 » ( ! ) امّا يكى از اعاظم تلامذهء علّامه ( كه نگارنده مدتى از محضرش استفاضه كرده ) فرمودند : « مرحوم استاد جلد هشت و نه اسفار را خصوصى و براى گروهى خاص از شاگردان خود تدريس كرده و فرمودند : " خداوند هنوز بحث معاد را روزى اهل علم نكرده است . " و بنده از ايشان پرسيدم : " چرا بر اين دو جلد تعليقه‌اى نداريد ؟ " فرمودند : " مرحوم صدرا همهء سخن آن مباحث را فرموده است ؛ و ديگر چيزى باقى نگذاشته تا ما بگوييم ! " » « 4 » اضافه كنيم كه آية اللّه قاضى مىفرمود : « ملاصدرا فخر شيعه است . » « 5 » و آية اللّه كشميرى مىفرمود : « ملاصدرا دائم الوضو بود و بسيار قوى ؛ و مانندش پس از او

--> ( 1 ) . انسان در عرف عرفان ، ص 44 . ( 2 ) . الأمالى للطّوسى ، ص 188 . ( 3 ) . همين باور از تفرج صنع صص 331 و 332 استظهار مىشود و از آن‌جا به جرعه‌هاى جانبخش ص 311 راه يافته است . ( 4 ) . و بنگريد به صفحه‌ى 86 همين كتاب . ( 5 ) . محمود امجد .