نخستين انسان - در شش صفحه به اين مسأله پرداخت و در واقع به نظريات جديد آقاى دكتر سحابى بدون آن‌كه نامى از ايشان ببرد ، پاسخ داد . پس از انتشار آن مجلّد ، دكتر سحابى در سال 1348 رساله‌اى در 30 صفحه در پاسخ استاد علامه منتشر نمود و با كمال احترام كه شيوهء حسنهء دكتر سحابى و يارانش بود ، نظريات علامه را رد كرده و به صحّت آراء و فرضيه‌هاى مطرح شده در كتاب خلقت انسان تأكيد ورزيد . من نسخه‌اى از اين رساله را هم به استاد دادم و پرسيدم آيا باز پاسخ مىدهيد ؟ فرمودند : نه ، من نظريات خودم را نوشته‌ام و ايشان هم نظريات خودشان را مجدداً تأييد كرده‌اند ، حرف و مطلب تازه‌اى قاعدتاً نداريم كه مطرح كنيم . هر كسى نظريه خود را دارد و محترم است . ترجمهء بحث دربارهء پيدايش انسان نخستين و توضيحات مجدّد مرحوم دكتر سحابى بر آن بحث را در ضمن « مجموعه آثار » در يكى از مجلّدات « مجموعه رسايل » « 1 » آورده‌ام . علاوه بر اين‌ها موارد ديگرى به ياد نداريد ؟ چرا موارد متعدّد ديگرى هم وجود دارد و ظاهراً نقل همهء آنها در اين گفت‌وگوى كوتاه مقدور نيست . . . ولى مىدانيم كه ايشان در تأليف قرآن در اسلام ، شيعه در اسلام و گلچينى از معارف شيعه با آقاى دكتر حسين نصر و دكتر ويليام چيتگ مشورت و سپس اقدام كردند و اين كتاب‌ها ، به وسيلهء آن دو بزرگوار به انگليسى هم ترجمه شد و در سطح جهانى انتشار يافت .

--> ( 1 ) . به جلد دوم « مجموعه رسائل » مراجعه شود .