الشيخ محمد باقر الشريعتي الأصفهاني
306
تحريرى بر اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسى )
نتيجهء اين بيان 1 . جهان آفرينش مركب از سه مرتبه است كه به ترتيب از بالا به پايين روى هم چيده شده : جهان عقل جهان مثال جهان ماده 2 . پديدههاى هر يك از اين سه جهان معلول عللى هستند كه از سنخ خودشان مىباشند . حادث مادى معلول علل ماديه ، و موجود مثالى معلول موجود مثالى ، و موجود عقلى معلول موجودى از سنخ خود مىباشد . 3 . مجموع هر عالمى معلول ما فوق خودش مىباشد . 4 . مجموع جهان آفرينش معلول خداى آفريدگار بوده و نسبت هر علتِ جزء به وى نسبت دست را دارد به نويسندهء نامه و نسبت زبان را دارد به گويندهء سخن . در اطراف مجردات پرسشهاى بسيار و بحثهاى زيادى هست كه برخى از آنها مربوط به علم نفس و ادراكات نفسانى مىباشد و برخى نيز بحثهاى فلسفى است و در كتب مبسوطهء فلسفه مورد تعرض است و ما به همين اندازه كه ذكر نموديم قناعت مىورزيم .