است ، « 1 » بنابراين بايد بدانيم نظر واقعى اسلام در اين زمينه چيست ؟ خصوصاً با توجه به اين‌كه نظريهء حنابله و اهل حديث هنوز هم طرف‌دارانى دارد و برخى از اعاظم و محدّثان شيعه در اعصار اخير صريحاً اظهار مىدارند كه حتى مسئلهء يگانگى خدا صددرصد يك مسئلهء آسمانى است ، از نظر عقل بشر دليل كافى ندارد ، تنها از راه تعبد به گفتهء شارع بايد ملتزم شويم كه خدا يكى است . حكماى الهى در پاسخ اين گروه مىگويند درست است كه خبر آسمانى را هم از آسمان بايد شنيد ولى اولًا اين نيروى حيرت‌انگيز به‌نام قوّه « عاقله » كه خداى آسمان در سرشت اين موجود زمينى به‌نام « انسان » نهاده است يك عنصر آسمانى است نه زمينى ، هم‌چنان‌كه در احاديث وارد شده كه « خداوند سرشت آدمى را از سرشت حيوان و فرشته مركّب ساخت » « 2 » و بنابراين مانعى ندارد كه پاره‌اى از حقايق آسمانى با اين نيروى آسمانى قابل تحقيق باشد . آن‌چه مسلّم است اين است كه اين نيرو آن قدرت را ندارد كه تمام خبرهاى آسمانى را كشف كند و به‌همين دليل بشر در زندگى خود نيازمند به « وحى » است ولى چنين نيست كه اين نيرو از تحقيق در برخى مسائل آسمانى از قبيل اصول مسائل مبدأ و معاد به‌طور كلى ناتوان باشد . اين‌كه در دين مقدس اسلام تقليد در اصول دين به‌هيچ‌وجه جايز نيست و منحصراً از راه تحقيق و استدلال بايد تحصيل شود دليل بارزى است بر اين‌كه اسلام مسائل آسمانى را در حدود اصول دين براى عقل انسان قابل فهم و تحقيق مىداند . ثانياً در وحى اسلامى ، يعنى در قرآن و سنّت ، خبرهاى آسمانى زيادى در الهيات براى شنيدن هست . هدف وحى اسلامى از گزارش اين همه خبرها چه بوده است ؟ آيا

--> ( 1 ) . البته خوانندگان توجه دارند در تحرير اصول فلسفه پاورقىها در متن كتاب قرار گرفته و به اين كتاب شكوه‌خاصى بخشيده است . . ( 2 ) . در حديث دو نوع تعبير وجود دارد در برخى از احاديث مىفرمايد : « و خلق الانسان و ركّب فيهم العقل والشهوه » در حديث ديگر فرمود : « و خلق بنى آدم و جعل فيهم العقل و الشهوه » . .