همواره افرادى وجود داشته باشند كه دايرهء تحقيقات خود را در علوم واجب و در علوم مقدمه ، توسعه دهند و بر اين دانش‌ها بيفزايند . دين اسلام به دليل جامعيت ( جنبه فردى ، جمعى ، عبادى ، سياسى و . . . ) تحصيل علوم فراوانى ، مثل علم طب ، صنايع و غيره ( و به يك معنا همه علوم انسانى ) را واجب مىداند . 4 - علومى كه در حوزه‌هاى فرهنگ اسلامى و در جامعه اسلامى و ميان مسلمانان رشد و نمو يافته‌اند ، اعم از آن‌كه از نظر اسلام ، واجب و لازم يا ممنوع باشند مانند نجوم احكامى ( نه نجوم رياضى ) و بعضى علوم ديگر . « 1 » 5 - مىتوان يك جهت ديگر را در اسلامى بودن علوم اسلامى در نظر گرفت كه به نظر مىرسد بسيار اساسى و حياتى است ، و آن مسئلهء جهت‌گيرى فلسفهء اسلامى از تعاليم بلند و متعالى اسلام است بدون اين‌كه به جنبهء عقلى محض بودن آن ضربه‌اى وارد شود و اين جهت‌گيرى مىتواند محتواى فلسفه را به سمت خاص هدايت كند . در توضيح اين مطلب مىتوان گفت : فرض كنيد فردى ماهىگير است ، ولى اطلاعات كافى دربارهء مكان‌هاى مختلف دريا و اين‌كه در چه بخش‌هايى چه ماهىهايى وجود دارد ، ندارد بنابراين هرروز با تور ماهىگيرى خود به دريا مىرود و از هر جاى دريا كه به‌طور اتفاقى برخورد كرد ماهى مىگيرد و تور موردنظر او نيز تور مطلوبى نيست . حال فرض كنيد روزى به فردى برخورد كند و آن شخص به او بگويد مىخواهى مطالبى را به تو بگويم كه سود كلانى در ماهىگيرى داشته باشد ؟ و پاسخ مرد ماهىگير مثبت باشد . آن‌گاه آن شخص به ماهىگير بگويد كه اولا : تورى انتخاب كن كه خانه‌هاى آن بزرگ باشد و ماهىهاى كوچك را صيد نكند و ثانيا : نقشه‌اى به تو مىدهم كه مكان‌هايى از دريا را به تو نشان مىدهد كه بهترين جنس ماهى و گران‌ترين آن قابل صيد است . حال اگر مرد ماهىگير با جهت‌دهى فرد مذكور عمل كند و به ماهىهاى باارزشى دست‌رسى پيدا كند ، كار ماهىگيرى را رها نكرده است ؛ يعنى روش خود را رها نكرده است ، بلكه از روش خود ( ماهىگير ) با جهت‌دهى مذكور در بهترين مكان‌ها و با بهترين

--> ( 1 ) - شهيد مطهرى ، آشنايى با علوم اسلامى ، ص 9 - 11 .