ماهيت اين معنا حمل شده است كه موجود است و آثار بر آن مترتب شده است ، پس اين انقلاب است و چنان‌كه گذشت ( محال است ) . دومين برهان اصالت وجود برهان آخر : الماهيّات مثار . . . بالذات ، و الماهيّة موجودة به . برهان ديگر ، ماهيات بالذات مثار و انگيزهء كثرت و اختلاف است . ( هيچ ماهيتى از حيث ماهيت ، شامل ماهيت ديگر نمىشود ، فى المثل انسان ، شامل و فراگير اسب و برعكس ، اسب شامل انسان نمىشود ) پس اگر وجود اصيل نبود ، وحدت حقيقى نمىيافت ( و مثلا نمىتوانستيم بگوييم : قند ، شيرين است و آب در صد درجه حرارت ، جوشان است و انسان ، حيوان است ) و اتحادى ميان دو ماهيت وجود نداشت ؛ پس حمل كه عبارت از اتحاد در وجود ( و اختلاف در ماهيات ذهنى ) است تحقق پيدا نمىكرد ؛ درحالىكه ضرورت و بداهت بر خلاف آن ( عدم حمل ) حكم مىكند ، ( يعنى قضاياى به حمل شايع صناعى در علوم تجربى وجود دارد . ) لذا وجود بالذات ، همان موجود اصيل و ماهيت ، به بركت وجود موجود است . سومين دليل اصالت وجود برهان آخر : الماهية توجد بوجود خارجىّ . . . باطل ، فالمقدّم مثله . برهان ديگر : ( گاهى ) ماهيت به وجود خارجى يافت مىشود ( مثل انسانى كه در خارج از ذهن موجود است ) ، پس بر آن آثارش مترتب مىگردد و ( گاهى ) به وجود ذهنى يافت مىشود - چنان‌كه بحث آن ( در مرحله دوم ) خواهد آمد - پس بر آن هيچ‌يك از آثار ( خارجى ) بار نمىشود . بنابراين ، اگر وجود اصيل نباشد و اصالت از آن ماهيت باشد ، درحالىكه ماهيت در هردو وجود ذهنى و خارجى محفوظ است ، تفاوتى ميان آن دو ( ماهيت از لحاظ ماهيت ) وجود ندارد و تالى باطل