مقدمه حمد ( خوبى گفتن با زبان درمورد امر زيباى اختيارى است ، چه نعمت باشد ، چه غير آن « 1 » ) مخصوص خداوند است و براى او ، حقيقت و حاق ثنا و مدح ، تحقق دارد و دعا و درود و سلام و سلامتى بر رسول او ، محمد ، بهترين خلق او و آل و اهل طاهرش - كه عبارت‌اند از اهل بيت و عترت او - باد . تفاوت فلسفه و علوم الحكمة الإلهيّة علم يبحث . . . . ممّا ليس بموجود حقيقىّ . در تعريف اين فن ( فلسفه ) و موضوع و غايت آن است ( در تعريف حكمت و فلسفه اسلامى مىتوان گفت : ) حكمت الهى علمى است كه در آن ( علم ) از احوال و احكام موجود ، از جهت اين‌كه موجود است ، بحث مىشود . ( در فلسفه ، خود وجود تحقيق مىشود ، نه اين‌كه وجود از جهت محدود كه در موضوعات علوم تجربى مطرح است ، پىجويى شود ؛ مثلا كميت متصل ، موضوع هندسه ، كميت منفصل ، موضوع حساب و كيفيت نفسانى ؛ مثل علم ، اراده ، ترس ، شجاعت ، اميد و . . . ، موضوع روان‌شناسى است كه در هيچ‌كدام ، خود وجود مطالعه نمىشود ، بلكه وجودى كه مقيّد

--> ( 1 ) . ملّا عبد اللّه ، الحاشية على تهذيب المنطق ، ص 132 .