ترجمه و توضيح : فصل دوّم : تفاوت وجود رابط و مستقل حكماء اختلاف كرده‌اند در اينكه ، آيا اختلاف ميان وجود رابط و مستقل ، اختلاف نوعى است ؟ يعنى آيا وجود رابط داراى معناى تعلقى و ربطى بوده و تعقل آن به صورت مستقل ممكن نيست ، و محال است شأن ( حيثيت ) تعلقى و ربطى بودن از آن كنده شود و در نتيجه پس از آنكه معناى حرفى داشت ، با متوجه ساختن التفات و نظر به آن ، به معناى اسمى بازگردد ؟ يا اينكه ميان آن دو ( وجود رابط و مستقل ) اختلاف نوعى وجود ندارد ؟ ( و بازگشت آن به معناى اسمى از طريق توجه مستقل به آن ممكن است ) . حق همان وجه دوّم ( عدم اختلاف نوعى و امكان بازگرداندن وجود رابط از معناى حرفى به معناى اسمى ) است ، به دليل آنچه در مرحلهء علت و معلول ( مرحلهء هفتم ) خواهد آمد كه وجودهاى معلولى نسبت به علل آنها وجودهاى رابط مىباشند ( و با توجه به اينكه عالم امكان يك‌پارچه معلول واجب الوجود تعالى است ، همهء هستىهاى امكانى نسبت به هستى واجب تعالى ، هستىهاى رابط مىباشند ) و معلوم است كه برخى از اين هستىهاى معلولى ( امكانى ) داراى ، وجود جوهرى و برخى از آنها داراى ، وجود عرضى است و ( در نتيجه ) همگى هستىهاى محمولى و مستقل هستند ، ( زيرا وجود جوهر و عرض ، وجود محمولى و فى نفسه است نه وجود رابط و فى غيره ، بنابراين ) ، حكم اين هستىهاى معلولى ( امكانى ) در مقايسه آنها با علتهايشان و با حكم آنها با توجه به هستى آنها ( و بدون مقايسه به علتهاى آنها ) مختلف است ، زيرا آنها با توجه به علتهايشان ، وجودات رابط و با توجه به ماهيت و ذاتشان ، وجودات مستقل مىباشند ، پس مطلوب ( امكان اعاده وجود رابط به وجود مستقل با توجه و التفات مستقل ) ثابت گرديد .