مىكنند ، كه موجود دوم از نظر هويت و ذات غير از موجود نخست است ولى از نظر شكل و صورت ظاهرى ، كميت ، رنگ و مانند آن كاملا مشابه موجود اوّل است ، به گونه‌اى كه در نگاه معمولى و تشخيص عرفى ، هيچگونه تفاوتى ميان آن دو به نظر نمىآيد . اين معنا نيز مورد بحث در اعادهء معدوم نيست ، زيرا در امكان ايجاد چنين موجودى هيچ اشكال عقلى وجود ندارد ، و كسى هم منكر آن نشده است . 3 - تكرار وجود يك هويّت : هر موجودى بيش از يك ذات و يك هويت ندارد ، و بنا بر اصالت وجود ، هويت و ذات هرموجودى عين وجود و هستى او است ، بنابر اين همان‌گونه كه هرموجودى بيش از يك ذات و هويت ندارد ، بيش از يك وجود نخواهد داشت . و از طرفى هريك از موجودات مرتبه‌اى از واقع و هستى را به خود اختصاص داده است و به هيچ‌وجه از آن مرتبه انفكاك نخواهد يافت ، واقعيت هرموجودى ، عين همان مرتبه‌اى است كه آن را پر كرده است ، انسلاخ و انفكاك آن موجود از مرتبه‌اى كه دارد و قرار دادن آن در مرتبه ديگر ، نظير اين است كه مثلا عدد « 4 » را از مرتبه خود برداشته و آن را در مرتبه عدد « 5 » قرار دهيم و در عين حال همان عدد « 4 » باشد ، و در محال بودن اين مطلب جاى هيچ شك و ترديدى نيست . « اعادهء معدوم » مورد بحث همين معنا است ، يعنى موجودى را كه مرتبه‌اى از واقعيت را به خود اختصاص داده و زمانى را اشغال كرده است ، در مرتبه و زمان ديگر قرار دهيم . صدر المتألهين پس از نقل اين مطلب مىگويد : « اين مطلب همان چيزى است كه عرفاء در مورد آن گفته‌اند « ان اللّه لا يتجلّى في صورة مرتين » « 1 » . مصنف علامه ( رحمه اللّه ) نيز اين بحث را تحت عنوان « لا تكرر فى الوجود » مطرح نموده و در شرح آن چنين گفته است : « بنابر اصل اصالت وجود ، هويت عينى هرموجودى همان وجود و هستى او است ، و هرهويت عينى بالذات ، ممتنع الصدق بر بيش از يك موجود است و اين همان تشخص وجودى هرموجود است بنابراين

--> ( 1 ) اسفار ، ج 1 ، ص 353 .