وجه الاندفاع : أنّ الجزئيّ جزئيّ بالحمل الأوّلي ، كلّيّ بالشائع . و شريك الباري شريك الباري ، بالحمل الأوّليّ ؛ و ممكن مخلوق للباري ، بالشائع . و اللاثابت في الذهن كذلك ، بالحمل الأوّليّ ؛ و ثابت فيه بالشائع . ترجمه و توضيح : فصل يازدهم : از معدوم مطلق نمىتوان خبر داد اين مطلب به واسطهء آنچه در فصل قبل ، بيان گرديد ، روشن مىباشد ؛ زيرا عدم ، بطلان محض است و به هيچ‌وجه شيئيتى ندارد ، و فقط مىتوان از چيزى به واسطهء چيز ديگرى خبر داد ( مخبر عنه و مخبر به بايد داراى شيئيت و ثبوت باشند ) . اما اشكال ( بر مطلب فوق ) به اينكه سخن آنان كه مىگويند : « از معدوم مطلق خبر داده نمىشود » ، نقيض خود مىباشد ؛ زيرا اين سخن گزارش و اخبار از معدوم مطلق است به اينكه از آن خبر داده نمىشود . اين شبهه به واسطهء آنچه در بحثهاى مربوط به وحدت و كثرت مىآيد پاسخ داده مىشود و آن اينكه : برخى از اقسام حمل ، « حمل اولى ذاتى » است كه در آن موضوع و محمول از نظر مفهوم با يكديگر متحد مىباشند و اختلاف آن دو به اعتبار است ( نه به لحاظ واقع و نفس الامر ) مانند : انسان ، انسان است ( در اين قضيه ، موضوع و محمول از نظر واقع و نفس الامر هيچ‌گونه تفاوتى با هم ندارند ، تفاوتى اگر هست ، مربوط به فرض و اعتبار است ، و آن اينكه ، گوينده فرض مىكند فردى را كه به گمان او سلب شىء از نفس ممكن است ، آنگاه براى رفع اين توهم مفهوم انسان را بر خود حمل مىكند ، تا بدين وسيله توهم امكان سلب شىء از نفس را دفع