على ربانى گلپايگانى

145

ايضاح الحكمه ترجمه و شرح بداية الحكمه ( فارسى )

گونه كه وجود اجزاء عقلى ندارد . اجزاء خارجى ( ماده و صورت ) هم ندارد . و مقدار و كميت نيز از عوارض جسم است و جسم هم مركب از ماده و صورت است ، بنابراين هرگاه حقيقت وجود مركب از ماده و صورت نيست ، قهرا جسم هم نخواهد بود و طبعا كميت و مقدار هم ندارد و در نتيجه ، اجزاء مقدارى هم نخواهد داشت . باز هم يادآور مىشويم كه مقصود مرتبه‌اى از وجود ( مثلا وجود مادى ) نيست تا اشكال شود كه موجودات مادى داراى مقدار و اجزاء مقدارى هستند ، و جسم مركب از ماده و صورت است ، بلكه مقصود ، حقيقت وجود به طور مطلق و لا به شرط است ، همان كه در بحث اصالت وجود ، اصالت آن و در بحث وحدت حقيقت وجود ، وحدت تشكيكى آن اثبات گرديد . از اين‌جا معلوم شد كه وجود نوع هم نيست ، زيرا نوع يعنى ماهيت مركب از اجزاء ، و وجود ماهيت نيست و مركب از اجزاء نمىباشد . * * *