( ماهيت ) ثبوتى براى آن نيست . و هيچ پاسخى از اين پاسخها با توجه به اشكالاتى كه به آنها متوجه است ( در دفع اشكال مزبور ) فايده‌اى نمىبخشد ، و حق در جواب ، همان‌گونه كه مقدم گرديد ، اين است كه قاعده فرعيت تنها در مورد ثبوت چيزى براى چيزى ( ماهيت ) جارى مىگردد نه در مورد ثبوت ماهيت و به عبارت ديگر : مجراى قاعده فرعيت ، هليّه مركبه است نه هليه بسيطه ، مانند آنچه در بحث كنونى ما است ( ثبوت وجود براى ماهيت ) . شرح مطالب : پس از آنكه اثبات شد كه آنچه واقعيت خارجى را تشكيل مىدهد همان وجود و هستى است ( اصالت وجود ) و نيز پس از اثبات اينكه واقعيت هستى داراى يك سنخ و يك حقيقت است ولى در عين حال داراى تفاوتها و تمايزهايى نيز هست . اكنون اين سؤال مطرح مىشود كه ملاك اين تفاوتها و تمايزها چيست ؟ و به چه ملاكهايى در حقيقت بسيط و واحد هستى ، اين اختصاصها و امتيازها پديد مىآيد ؟ در متن سه ملاك براى تخصص و تمايز وجودها بيان گرديده است : 1 - هستى مستقل و قائم به ذات : نخستين ملاك تخصص و امتياز ، استقلال و قوام حقيقت وجود به ذات خويش مىباشد ، مقصود از حقيقت وجود در عبارت متن ، حقيقت وجود لا به شرط نيست ، بلكه مقصود عالىترين و برترين مرتبه تشكيك است كه هيچ حدى براى آن متصور نيست غير از يك حدّ ، و آن اينكه « هيچ حدى ندارد » ؛ زيرا اگر مقصود حقيقت وجود به طور لا به شرط باشد ، جامع همه مراتب هستى مىباشد و ديگر به عنوان مرتبه خاصّى بشمار نمىرود . اين مطلبى است كه مصنف علامه خود بر آن تصريح نموده است « 1 » .

--> ( 1 ) در تعليقه بر اين كلام اسفار « و ليعلم ان تخصص كل وجود اما بنفس حقيقته . . . » چنين آورده‌اند : -