عهدنامه مالك اشتر امام عليه السلام اين عهدنامه را به فرماندار خود ( مالك اشتر ) در مصر نوشت ، پس از آن‌كه حكومت محمد بن ابىبكر در مصر به اغتشاش كشيد و امام ، مالك را به جاى او فرستاد . عهدنامه از طولانىترين عهدنامه‌هاى سياسى است كه تا به حال در عرصه ادبيات سياسى ، تحرير يافته است ، به خصوص اين‌كه در ميان نامه‌هاى [ سياسى ] امام ، اين عهدنامه از كيفيت خوب و بالايى برخوردار است . بخش اول ( مقدمه ) « 1 » به نام خداوند بخشنده مهربان اين فرمانى است از بنده خدا ، على ، اميرمؤمنان به مالك اشتر پسرحارث ، در عهدى كه با او مىگذارد ، هنگامى كه وى را به حكومت مصر مىگمارد تا خراج آن را فراهم آرَد ، « 2 » و پيكار كردن با دشمنان و سامان دادن كار مردم مصر و آباد كردن شهرهاى آن . او را فرمان مىدهد به ترس از خدا و مقدّم داشتن اطاعت خدا بر ديگر كارها ، و پيروى آنچه در كتاب خود فرمود ، از واجب و سنّت‌ها « 3 » كه كسى جز با پيروى آن راه نيك بختى را نپيمود . و جز با نشناختن و ضايع ساختن آن بدبخت نبود و اين‌كه خداى

--> ( 1 ) . تقسيم بخش‌ها و عناوين آن‌ها : 2 ، 3 ، 4 از تفسير ابن ميثم گرفته شده است . . ( 2 ) . خراج زمين بر حسب محصول زمين گرفته مىشد . دائرةالمعارف اسلام - چاپ جديد - ج 3 ، ص 56 - 103 . . ( 3 ) . « فرايض و سنن » فرايض آن اعمالى را گويند كه به دستور خداوند واجب مىباشند - مانند نماز پنج‌گانه و روزه‌ماه رمضان ، « سنن » دستورهايى هستند كه از پيامبر اسلام رسيده ( قول و فعل و تقرير آن حضرت ) هر دوى اين اعمال ( فرايض و سنن ) در قرآن نيز آمده است . .