السيد الطباطبائي ( مترجم : سيد محمد ثقفى )

67

گلچينى از معارف تشيع ( فارسى )

آيات محكمات « 1 » او است كه به وحدانيت ذاتش دلالت دارند و شواهد روشن يكتايى او هستند . او خدايى است كه ذاتش از عقل‌ها به دور است و هرگز در جهت عقل‌ها و انديشه‌ها قرار نمىگيرد كه با فكر خود او را تصوير نمايند و هرگز در ظرف ديدگاه و تفكر صاحبان انديشه « 2 » قرار نمىگيرد كه مورد تصرف شود . او انواع چيزها را بدون تفكر و برنامه قبلى كه بدان محتاج باشد ، ابداع كرد و نه از روى قريحه و غريزه‌اى كه در نهاد او باشد آفريد ، و نه از تجربه‌اى كه در گذشت روزگاران آزموده باشد خَلق نمود ، و نه از يارى و كمك كارى شريك يارى جُست ، كه او را در آفرينش بديع موجودات ، يارى رساند . خدايى كه اگر ، مشركان كه او را با مخلوقات مىسنجند كه در صفاتش محدود باشد و در قُطر و اندازه‌اش محدود دور نيست ديگر خدا موجودى كه به ذاته وجود داشت نه به اسباب و ادوات ، اگر خداى را چنين فرض نمايند ، يقيناً خداى را در حدّ ذات او ، تصور نكرده‌اند و به عمق صفاتش نرسيده‌اند . خداوند ، خود در تنزيه ذات ربوبىاش ، در مشاركت بندگان در آفرينش او كه كافران چنين پندارند ، خود گويد : « وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَ الْأَرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ السَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ » ( زُمر ، آيه 67 ) . و خدا را آن‌چنان كه شايسته قدر و منزلتش مىباشد ، قدر ندانستند ، حال آن كه روز قيامت زمين يك‌سره در قبضه علم و قدرت و حكمت اوست و آسمان‌ها دَر هم پيچيده و در دست تواناى اوست . او منزه و برتر است از آنچه باوى شريك مىگردانند .

--> ( 1 ) . درباره واژه « محكم » و « متشابه » و معانى آن‌هاست . محكم : آن چيزى است كه معناى روشن دارد و متشابه به‌چيزى گويند كه مبهم باشد و داراى تفسيرهاى مختلف . . ( 2 ) . مفسران هشدار مىدهند كه ظرافت تطبيق بازتاب با ذهن ( آن‌جا كه واكنش و بازتاب تحقق مىيابد ) . با يك چينه‌دان پرنده ، اثرش در خواننده گم نخواهد شد . بحارالانوار ، ج 3 ، ص 284 . .