كند و هرگز حصار وجود او به جهت ويژگىهاى ذاتش قابل دست‌رسى نيست . خدايى كه همه امور آفرينش از اوست . او سرچشمه همه چيز است و عزت و عظمت جباران در پيش جلال عظمتش « 1 » حقير و كوچك مىباشد . خدايى كه بندگانِ [ واقعى ] به عظمتش خاضع اند و دل‌ها به سوى او توجه دارند . شگفتىهاى حكمتش در آفريده‌هايش ، نمايان است ؛ از اين جهت هر آفريده و مخلوقى حجتى به ذات احديتش مىباشد و به او منسوب است . اگر آفريده صامت و ساكتى است ، برهان وجودى اش ، با تدبير « 2 » عقل ، ناطق و گويا است . او آفريده‌ها را با اندازه معينى آفريد و در اندازه‌گيرى آن ، اتقان داشت . هر چيزى را به لطف تدبيرش در جايگاه خود قرار داد و آن را در جهتى روان ساخت كه هرگز چيز محدودى به منزلت او دست نمىيابد . « 3 » و هرگز به انتهاى نسبت او ، نمىرسد . « 4 » هرگز او در اوامر و رَوَند اراده‌اش سخت نمىشود ، بى آن‌كه به مانعى بربخورد به غايتش مىرسد و به نهايتش اصابت مىكند و بى كژراهى و اعوجاج ، به هدفش مىرسد ، « 5 » بىآن‌كه در مخالفت امر و دستور وى عناد ورزد . « 6 » آفرينش او كامل است و به اطاعات وى اذعان دارد . و به مدت محدودى كه براى آن تعيين

--> ( 1 ) . اين نام خداوند چند بار در قرآن تكرار شده است ؛ مانند انعام ، آيه 15 : « قُلْ إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ » . . ( 2 ) . قرآن معمولًا ، ظاهر و باطن را تأييد مىكند . سوره رعد آيات 3 به بعد . . ( 3 ) . اسراء ، آيه 13 : « وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ » . مرحوم مجلسى به دنبال آيه ، اين حديث را نقل مىكند : « كل ميسر لما خلق له ؛ هر انسانى به آنچه استعداد دارد ، آمادگى دارد » . در قرآن نيز چنين آمده است : « فَقَدَّرَهُ ثُمَّ السَّبِيلَ يَسَّرَهُ » ( عبس آيات 19 - 20 ) . . ( 4 ) . نكته‌اى در رابطه اختلاف نسخه مرحوم مجلسى با نهج‌البلاغه . . ( 5 ) . ق ، آيه 38 : « وَ لَقَدْ خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ ما مَسَّنا مِنْ لُغُوبٍ » . . ( 6 ) . در رابطه نسخه بدل واژه « فكبدة » يا « مقبدة » است . .