السيد الطباطبائي ( مترجم : سيد محمد ثقفى )

30

گلچينى از معارف تشيع ( فارسى )

انديشه شيعه حديث امامان همان حديث پيامبر است و برعكس آن ، در سنّت غير شيعيان ، حديث با پيامبر پايان مىپذيرد . از اين كه بگذريم ، اما مفهوم واقعى حديث در متون اهل سنّت و شيعيان بسيار نزديك است ، زيرا هر دو نوع ، به يك واقعيت معنوى مشابهى مىپردازند . البته سلسه انتقال احاديث ( راوى ) مورد قبول هر دو مكتب ، مشابه نيست . اما علىرغم اين تفاوت ، افرادى كه سخنان پيامبر را به تواتر نقل كرده‌اند ، احاديث واقعى كه در منابع تشيع و تسنن ثبت شده است ، شباهت هايى زيادى با هم‌ديگر دارند . تفاوت اصلى در توجه شيعه به اين جنبه است كه ائمه ، تداوم پيامبر اسلام هستند و بنابراين احاديث آن‌ها به احاديث پيامبر اضافه مىشود . البته سخنان ائمه به چند طريق است و نه تنها ادامه سخن پيامبر بلكه نوعى تفسير و توضيح احاديث پيامبر با هدف استخراج آموزه‌هاى درونى اسلام نيز هستند . بيشتر اين احاديث مانندِ برخى از احاديث پيامبر با سيره عملى زندگى و شريعت سرو كار دارد . برخى احاديث در رابطه با مسائل متافيزيك‌هاى خالص هستند ، مانند احاديث قدسى . برخى ديگر از سخنان ائمه با جنبه‌هاى عبادتى زندگى ارتباط دارد و برخى دعاهاى بسيار معروف را در بر مىگيرد كه پس از قرن‌ها ، هم سُنّىها و هم شيعيان از آن‌ها بهره مىگيرند . بالأخره برخى از سخنان ائمه ، با علوم مختلف باطنى ارتباط دارند . از اين رو ، اين احاديث طيف وسيعى از سئوالات را در بر مىگيرند ، از مشكلات دنيوى زندگى روزمره گرفته تا سؤال از عمق حقيقت آن‌ها به خاطر طبيعت ذاتى احاديث ، همچون اين حقيقت كه مكتبى مانند عرفان و تصوف حقيقت باطنى اسلام را نشان مىدهد و ابعاد درونى اسلام مىباشد ، البته آن‌ها در طول قرن‌ها با نوشته‌هاى تصوف « 1 » آميخته شده‌اند .

--> ( 1 ) . رابطه بين تشيع و تصوف را در مقالات صوفيه ، نوشته سيد حسين نصر ، لندن 1972 ص 20 تا 104 جست‌وجو كنيد . .