و بپرهيز كه با نيكى خود بر رعيت منّت گذارى يا آنچه را كرده‌اى بزرگ شمارى ، يا آنان را وعده‌اى دهى و در وعده خلاف آرى ، كه منت نهادن ، ارج نيكى را ببرد . « 1 » و كار را بزرگ شمردن ، نور حق را خاموش گرداند و خلاف وعده ، خشم خدا و مردم را برانگيزاند و خداى تعالى فرموده است : « بزرگ دشمنى است نزد خدا كه بگوييد و نكنيد . » و بپرهيز از شتاب در كارهايى كه هنگام انجام آن نرسيده يا سستى در آن چون انجامش ممكن گرديده ، يا ستيزيدن در كارهايى كه راه راست در آن با پايدار است يا سستى ورزيدن آن‌گاه كه آشكار است . پس هر چيز را در جاى آن بدار و هر كارى را به هنگام آن بگزار . و بپرهيز از آن‌كه چيزى را به خود مخصوص دارى كه - بهره - همه مردم در آن يك‌سان است ، و از غفلت در آنچه بدان توجه بايد ، و در ديده‌ها نمايان است . چه آن را كه به ناروا ستنده باشى ، از چنگ تو درآرند ، و به زودى پرده كارها از پيش ديده ات بردارند ، « 2 » و داد از تو بستانند و به ستم‌ديده رسانند . هنگام خشم ، خويشتن دار باش و تندى و سركشى ميار و دست قهر پيش مدار و تيزىِ زبان بگذار و از اين جمله خوددارى كن ، يا سخن ناسنجيده ، بر زبان نياوردن و در قهر تأخير كردن ، تا خشمت آرام شود و عنان اختيار به دستت آيد و چنين قدرتى بر خود نيابى جز كه فراوان به ياد آرى كه در راه بازگشت به سوى كردگارى . « 3 »

--> ( 1 ) . در قرآن سوره بقره آيه 264 چنين مىخوانيم : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى » ؛ ايمان‌داران ! صدقات خود را با منت و اذيت كردن باطل نكنيد . . ( 2 ) . ابن ابىالحديد ، هشدار مىدهد : به طور مثال : اگربه فرماندار اشاره شود كه يكى از خواسته‌هاى مورد علاقه او ، كه يك عمل مذموم پنهانى انجام دهد و بعداً آن را انكار كند اين عمل به نفع كسى است كه عمل را براى او انجام مىدهد اما نه به نفع خود كننده كار ، همان ، ج 17 ، ص 116 . . ( 3 ) . سورهء ق ، آيات 19 - 22 : « وَ جاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ذلِكَ ما كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ * وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ ذلِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ * وَ جاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهِيدٌ » ؛ هنگام بىهوشى و سختى مرگ به حق و حقيقت فرا رسيد و آرى همان مرگى كه از آن دورى مىجستى - و آنگاه در صور بدمند و ندا كنند ، اين است روز وعده گاه - و در هر نفسى فرشته‌اى براى حساب به محشر كشاند . فرشته‌اى كه بر نيك و بدش گواهى دهد . .