السيد الطباطبائي

265

مجموعه رسائل ( فارسى )

سورهء يونس ( كه آيهء مزبور در آن آمده است ) بياوريد ، بلكه واژهء « سوره » را به صورت نكره و مطلق آورده است ، چون اعتراض و اتهامى در مورد سورهء معينى وجود نداشته است تا به نظير آن تحدى شود . برخى از مفسران تصور كرده‌اند كه يادكرد « سوره » به شكل نكره ، براى تعظيم است ؛ يعنى تحدى به سوره‌اى طولانى كه مشتمل بر قصص انبيا و اخبار دنيا و آخرت باشد ! برخى نيز گفته‌اند كه نكره بودن « سوره » براى بيان « نوع » است ؛ يعنى تحدى به سوره‌اى از نوع سورهء يونس ! در صورتى كه اين پندارها كلًا بى اساس است ، زيرا قرآن كريم با مجموعهء آياتش كلام خداوند است ، و در اين زمينه ، ميان سوره‌هاى كوتاه و بلند ، مطالب مربوط به دنيا و آخرت ، مواعظ و تاريخ و ديگر موضوعات تفاوتى وجود ندارد . ضمناً اعتراض و اتهام دشمنان هم مربوط به همهء قرآن بود ، زيرا آنان فقط به آيات يا سوره‌هاى خاصى اعتراض نداشتند ، بلكه به اصل قرآن و اصل ارتباط انسان با آفريدگار جهان معترض بودند . هم‌چنين برخى از مفسران پنداشته‌اند كه در آيهء مزبور ، به فصاحت و بلاغت تحدى شده است . اين پندار هم بىاساس است ، زيرا همين آيه صريحاً بر تحدى به كيفيت كمال و فضيلتى دلالت دارد كه قرآن كريم آن را داراست ؛ يعنى تحدى به همهء معارف گران‌قدر الهى ؛ مقررات و احكام عبادى ؛ قوانين مدنى و سياسى و قضايى و اقتصادى ؛ اخلاق پسنديدهء انسانى ؛ سرگذشت انبيا و ملت‌ها ؛ پيشگويىها و اخبار غيبى ؛ وصف ملك و جن و آسمان و زمين ؛ پند و حكمت و وعد و وعيد ؛ اخبار مبدأ و معاد ، قدرت استدلال و شيرينى بيان و بلندى معانى ؛ و نيز ويژگىهاى پرارج ديگر . مهم‌تر اين كه با وجود اين همه مطالب متنوع و موضوعات گوناگون ، كوچك‌ترين تناقض و اختلافى در اين كتاب شريف وجود ندارد ، و نيز در اوج آسمان فصاحت و بلاغت اعجازآميز آن ، شاهباز انديشهء بشرى را ياراى پرواز نباشد .