السيد الطباطبائي

229

مجموعه رسائل ( فارسى )

بديهى است كه يكايك ويژگىهاى ديگر قرآن نيز از قبيل : معارف عالى و گران‌قدر ، اخلاق پسنديده ، احكام تشريعى ، اخبار غيبى ، و معجزات علمى به تنهايى منظور نشده است ، زيرا هيچ يك از آن‌ها به هنگام نزول قرآن براى بشر آن روزگار كشف نشده بود . بنابراين ، مخاطب قرار دادن همهء انس و جن ، خود دلالت بر اين دارد كه همهء جهات برترى قرآن مورد نظر بوده است . قرآن كريم معجزه است براى بليغان جهان از نظر بلاغت ؛ براى حكيمان از نظر حكمت ؛ براى دانشمندان از نظر علم و دانش ؛ براى جامعه شناسان از نظر جامعه‌شناسى ؛ براى قانون‌گذاران از نظر قانون گذارى ؛ براى سياستمداران از نظر سياست ؛ و براى كشورداران از نظر كشوردارى ؛ و نيز معجزه است براى همهء جهانيان ؛ از نظر مطالبى كه بدان‌ها راه نتوانند يافت ، مانند : پيشگويى غيبى ، معارف گران‌قدر و عالى ، و حقايق والاى آن . بنابراين ، روشن است كه قرآن كريم همگان را مخاطب قرار داده و براى همهء انس و جن - اعم از عالم و جاهل ، مرد و زن ، و متخصّص و غير متخصّص - خود را « معجزه » معرفى مىكند و با هر كس كه قدرت تشخيص دارد ، به همهء جهات اعجاز تحدى مىنمايد . هر كس كه بر اساس فطرت خود فضيلت را تشخيص مىدهد ، مىتواند فضيلتى را كه در خود و يا ديگرى سراغ دارد ، مورد توجه قرار داده - آن را به فراخور درك خود - با فضايل قرآن مقايسه كند ؛ آن‌گاه به انصاف داورى نمايد كه آيا بشر مىتواند حقايق و معارفى را در سطح حقايق نهفته در قرآن كريم ، و هم سنگ با آن بيان دارد يا نه ؟ آيا جامعهء بشرى مىتواند اخلاقى را براى سعادت بشر بر اساس حقايق پيشنهاد كند ؟ و آيا همهء قانون‌گذاران جهان مىتوانند دست به دست يك‌ديگر داده يك سلسله قوانين فقهى تنظيم كنند كه همهء رفتار و گفتار و كردار بشر را در بر بگيرد و تناقضى پيش نيايد ، و يا هر روز بناگزير تبصره‌اى بر آن افزوده نشود ؟ قوانينى كه روح تقوا و فضيلت در آن محفوظ بوده و پاكى در اصل و فرع آن جريان داشته باشد ؛ آن هم از يك