السيد الطباطبائي

176

مجموعه رسائل ( فارسى )

افاده عموم مىدهد و بر بشر تا روز قيامت صدق مىكند ، پس آنان ( افرادى كه نامشان در آيه مذكور است ) برگزيدگانى بر جميع معاصران و آن‌ها كه بعد از آن‌ها مىآيند خواهند بود و از اين قبيل است قول پروردگار : « وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ » پس چه مانع دارد كه آدم از ميان اولادش ، غير از افراد مذكور در آيه ، برگزيده و اختيار شده باشد » . و بعد از تذكر راجع به اين كه ممكن است اصطفاى آدم از ميان اولاد معاصرش بوده باشد ، به طور كلى نوشته‌اند : « اگر به همان دليل كه استدلال كننده ( نويسنده كتاب خلقت انسان متذكر شده است اگر برگزيدگى آدم بر انسان اوليه تجهيز او به عقل است اين مسئله بين او و جميع بنىآدم مشترك است و بنابراين ذكر اختصاص آدم به اين صفت « تخصيص من غير مخصص » خواهد بود . » و اينك توضيحات ما : اين كه محلّا به لام بودن كلمه « العالمين » و نظر كلى از اين كلمه را به آينده عموميت داده و شامل تمام نوع بشر تا روز قيامت دانسته‌اند و با اين فرض ، مفهوم « اصطفاء » آدم را از حدود معاصران وى خارج ساخته و به آدميان بعد از آدم هم اطلاق نموده‌اند ، به دلائل ذيل صحيح نيست : الف ) اگر مفهوم عمومى بودن كلمه « العالمين » از نظر محلّا به لام بودن آن به آيندگان نيز اطلاق شود و آدم را منتخب نسبت به تمام آيندگان - غير از افرادى كه نامشان در آيه ذكر شده - بدانند ، لازم مىآيد همه افرادى كه به نام و يا « آل » در آيه از آن‌ها ياد شده است ، از نظر مقام و فضيلت يكى باشند و اگر معلوم شود كه پيغمبران مذكور در آيهء منظور ، در يك مرتبه نيستند ، مسئله « برگزيدگى » را به غير زمان « 1 » هر يك از آنان نمىتوان عموميت داد ، زيرا قاعدتاً آن كه افضل است نسبت به ديگران

--> ( 1 ) . و حتى در مكان ، چنان كه بعضى از انبياى بنىاسرائيل كه همزمان بودند و در محل‌هاى جدا مىزيستند منتخب ومصطفاى محيط خود بودند . .