2 . خلقت انسان نخستين بررسى آنچه در قرآن آمده در اين باره آمده است : در تفسير سوره « نساء » بحثى در اين‌باره داشتيم و آنچه در اين جا مىآوريم ، به منزله تكميل همان بحث است . در آن‌جا گفتيم كه آيات كريمه قرآن ظاهر قريب به صريح است در اين كه بشر و انسان امروزى ، از طريق تناسل ، به يك زن و مرد معين ، كه قرآن نام آن شوهر را آدم معرفى كرده منتهى مىشود ، و نيز صريح است در اين كه اين نخستين فرد بشر و همسر وى ، از هيچ پدر و مادرى متولد نشده‌اند ، بلكه از « خاك » يا « گل » يا « صلاله » يا « زمين » - به اختلاف تعبيرات قرآن - خلق شده‌اند . اين ، آن معنايى است كه آيات با ظهور نيرومند خود ، آن را به دست مىدهند ، ولى ظهور آيات در اين معنا به حد تصريح نمىرسد و در واقع نص در اين معنا نيست ، تا نشود آن را تأويل كرد و از سوى ديگر ، مسئله از ضروريات دين هم نيست ، تا منكر آن مرتد از دين شناخته شود ، ولى به روشنى ممكن است اين معنا را از ضروريات قرآن دانست كه نسل بشر امروز به مردى به نام آدم منتهى مىگردد . و اما آدم كيست ؟ آيا مقصود از اين كلمه ، آدم نوعى است ؟ يعنى طبيعت انسانى كه در همه افراد وجود دارد ؟ و يا عده معدودى از افراد بشر است كه ريشه‌هاى