و زمانى هم كه به دستور « محمد بن يحيى » ، « بخارى » را از نيشابور اخراج كردند و ممنوع الملاقات شد ، باز « مسلم » از رفت و آمد با او ، دست برنداشت . « مسلم » در شب يكشنبه وفات يافت و در روز دوشنبه پنج روز از ماه رجب مانده ، سال 261 هجرى در سن پنجاه سالگى در نيشابور درگذشت و در نصرآباد نيشابور به خاك سپرده شد . گرچه هيچيك از حفّاظ سال ميلاد او را ننوشته‌اند ولى از اينكه عمر او پنجاه سال بود ، پيداست كه سال ميلاد او 206 هجرى است . « صحيح ترمذى » تأليف « محمد بن عيسى ترمذى » طبع چاپخانه بولاق سال 1292 هجرى . « ابو موسى محمد بن عيسى سوره ترمذى » . ياقوت در [ معجم البلدان 2 / 27 ] مىنويسد : « ابو عيسى » ، مؤلف « صحيح » ، يكى از پيشوايان بنام حديث است كه محدثان در فنون حديث به وى اقتدا مىكنند و كتاب « جامع علل » را در كمال مهارت تأليف كرده تا آنجا كه اثر او ضرب المثل محدثان قرار گرفته است . « ترمذى » از شاگردان « بخارى » بود و در جمعى از مشايخ با او مشاركت داشته است و « ابو العباس محبوبى » و ديگران از شاگردان او بوده‌اند . « ترمذى » سال 270 و اندى در قريه‌اى بنام « بوغ » درگذشت . [ راهنماى دانشوران 1 / 96 ] مىنويسد : « ترمذ » ( بكسر تا و سكون را و كسر ميم ) يكى از شهرهاى ماوراء النهر است و خود او در توصيف از كتابش مىگويد : پس از آنكه « صحيح » خود را تأليف كردم و به نظر علماى حجاز و عراق و خراسان رسانيدم ، همگان آن را پسنديدند و گفتند ، كسى كه « صحيح ترمذى » در خانه‌اش باشد ، مثل اينست كه با پيغمبر خدا سخن مىگويد ! « صحيح نسائى » تأليف « احمد بن شعيب نسائى » ، احاديثى كه در اين