قدر يك ذراع رسيد ، نماز واجب را شروع كرده ، نافله را ترك مىكنى و چون سايه به قدر دو ذراع رسيد ، نماز واجب عصر را شروع نموده ، نافله را ترك مىكنى . « 1 » اين حديث را شيخ طوسى در تهذيب روايت كرده ، سپس مىگويد : « ابن مسكان گفته است : حديث يك ذراع و دو ذراع را سليمان بن خالد و ابو بصير مرادى و حسين بن قلانسى و ابن ابى يعفور و عدهء زيادى برايم نقل كرده‌اند . موضوع گذشته را عدهء بسيارى از اصحاب روايت كرده‌اند . 267 . شيخ طوسى در تهديب با ذكر سند از زراره نقل كرده كه گفت : « شنيدم حضرت باقر عليه السلام فرمود : رسول خدا صلى الله عليه و آله تا هنگام ظهر نمازى نمىخواند ، چون ظهر داخل مىشد و به قدر نصف انگشت از سايهء شاخص مىگشت ، هشت ركعت نافلهء ظهر مىخواند و چون سايه ، اندازهء يك ذراع مىشد ، به خواندن نماز ظهر مىپرداخت . سپس دو ركعت از نافله عصر مىخواند و باز دو ركعت قبل از رسيدن وقت نماز عصر تا آنكه سايه به قدر دو ذراع مىشد ، آن وقت نماز عصر را به جا مىآورد . و وقتى آفتاب غروب مىكرد ، نماز مغرب را مىخواند . بعد از زوال شفق از طرف مغرب به خواندن نماز عشا مىپرداخت و مىفرمود : وقت عشا تا ثلث شب امتداد دارد . بعد از آن نماز ديگرى نمىخواند تا شب به نصف مىرسيد . آن‌گاه برخاسته ، سيزده ركعت نماز مىخواند كه نماز « وتر » و دو ركعت نافلهء صبح از آن سيزده ركعت بود . و چون سپيدهء صبح طلوع مىكرد و هوا روشن مىشد ، به خواندن نماز صبح مشغول مىگرديد . « 2 » راجع به وقت نماز شب ، ارباب حديث روايات ديگرى نيز روايت كرده‌اند . همچنين عياشى راجع به وقت نافلهء ظهر و صدوق در كتاب الهدايه خود و ديگران ، در اين‌باره رواياتى نقل كرده‌اند . ناگفته نماند كه حديث گذشته تمام ركعات نافلهء

--> ( 1 ) . الفقيه ، ص 58 ؛ التهذيب ، ج 2 ، ص 20 ؛ الكافى ، ج 3 ، ص 288 و العلل ، ج 2 ، ص 38 ( 2 ) . التهذيب ، ج 2 ، ص 262 و الهدايه ، ص 30