شب مىميرد يا نه . و ديگران چنين علمى را ندارند . از همين جهت بود كه خودش نمىخواند و به ديگران دستور مىداد تا بخوانند . روشن است كه معناى قول راوى كه گفت : « آيا رسول خدا صلى الله عليه و آله هم اين دو ركعت را مىخواند » ، اين است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله بر خواندن آن مداومت مىكرد يا خير ! 264 . كلينى در كافى با ذكر سند از زراره ، از امام باقر عليه السلام نقل كرده كه فرمود : « رسول خدا صلى الله عليه و آله در حضر و سفر ، هر شب هنگام تهجد ، سيزده ركعت نماز مىخواند كه نماز « وتر » و دو ركعت نافلهء فجر نيز از آن سيزده ركعت بود » . « 1 » 265 . صدوق در خصال با ذكر سند از امام صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود : « در خروسِ سفيد ، پنج خصلت از خصلت‌هاى پيامبران وجود دارد : شناختن اوقات نماز و . . . » . « 2 » 266 . صدوق در فقيه به سند خود از زراره از امام باقر عليه السلام روايت كرده كه گفت : « از آن حضرت ، وقت نماز ظهر را پرسيدم . فرمود : سايهء شاخص اندازهء يك ذراع كه از زوال آفتاب گذشت وقت فضيلت نماز ظهر است . و وقت فضيلت نماز عصر ، مقدار دو ذراع از اول ظهر است كه چون با قدم آن را حساب كنى ، اندازهء چهار قدم از زوال شمس گذشته است . بعد امام باقر عليه السلام فرمود : ديوار مسجد رسول خدا صلى الله عليه و آله به بلندى يك قامت بود ، وقتى سايهء آن به قدر يك ذراع مىشد آن حضرت نماز ظهر را مىخواند و به قدر دو ذراع كه مىشد ، نماز عصر را مىخواند . سپس فرمود : آيا مىدانى بر اى چه وقت نماز به يك ذراع و دو ذراع تأخير افتاد ؟ گفتم : شما بفرماييد . فرمود : به خاطر خواندن « نافله » مىتوانى از اول ظهر مشغول خواندن نماز نافله شوى ، تا وقتى كه سايهء شاخص به يك ذراع برسد . چون سايه به

--> ( 1 ) . الكافى ، ج 3 ، ص 446 و التهذيب ، ج 2 ، ص 4 و 9 ( 2 ) . خصال ، باب الخمس ، الحديث 63 و رواه في العيون عن محمد بن عيسى اليقطين ، ج 1 ، ص 277 و الكليني ، ج 6 ، ص 550